Council of State / Απόφαση ΣτΕ!! Πριν από την έκδοση οποιασδήποτε οικοδομικής άδειας, θα απαιτείται προέλεγχος, για να διασφαλίζεται η συμβατότητα με τους όρους του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων!!

Εγκρίθηκε από το ΣτΕ το σχέδιο Π.Δ. για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο των πόλεων

Ξεμπλοκάρει η οικοδομή!! Πράσινο φως από το ΣτΕ για το Προεδρικό Διάταγμα που ρυθμίζει τα κίνητρα του ΝΟΚ - Κρίθηκε συνταγματικό και νόμιμο το Περιβαλλοντικό Ισοδύναμο Αναβάθμισης των πόλεων

ο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ενέκρινε το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που καθορίζει το πλαίσιο εφαρμογής του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), το οποίο συνδέεται με την αντιστάθμιση της χρήσης των κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ).

Έτσι απελευθερώνεται η οικοδομική δραστηριότητα, καθώς αίρεται η ασάφεια ως προς τη χρήση κινήτρων του ΝΟΚ. Όπως λέγεται, το σχέδιο ΠΔ διασφαλίζει τη συνέχιση των εργασιών σε έργα που είχαν εκκινήσει νόμιμα έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, ενισχύει την ασφάλεια των οικοδομικών αδειών, προβλέπει δίκαιες διαδικασίες αναθεώρησης, όπου απαιτείται, και εισάγει για πρώτη φορά τον μηχανισμό του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, ως εργαλείου αντιστάθμισης και βιώσιμης αναβάθμισης του οικιστικού περιβάλλοντος.

Η γνωμοδότηση του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ (υπ’ αριθμόν 135/2025), που αναμένεται να δημοσιευθεί το επόμενο διάστημα, έκρινε το Προεδρικό Διάταγμα νόμιμο και συνταγματικό, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την οριστική εφαρμογή του νέου συστήματος κινήτρων στις αστικές περιοχές.

Το περιεχόμενο του Προεδρικού Διατάγματος

Το σχέδιο Π.Δ. είχε υποβληθεί στο ΣτΕ για νομοπαρασκευαστική επεξεργασία μετά τις αποφάσεις της Ολομέλειας (146–149/2025), που είχαν θέσει το πλαίσιο για τη διαμόρφωση ενός μηχανισμού περιβαλλοντικής αντιστάθμισης.

Σύμφωνα με την απόφαση, πριν από την έκδοση οποιασδήποτε οικοδομικής άδειας, θα απαιτείται προέλεγχος, ώστε να διασφαλίζεται η συμβατότητα με τους όρους του ΕΣΠΙΑΠ.

Παράλληλα, καθορίζεται το ύψος του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, καθώς και η διαδικασία και οι υπόχρεοι καταβολής του.

Το σχέδιο ΠΔ είχε κατατεθεί στο Ε΄ Τμήμα του ΣτΕ για νομοπαρασκευαστική επεξεργασία μετά τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου (146, 147, 148, 149/2025) και τώρα με την υπ΄αριθμ΄135/2025 γνωμοδότησή του το Ε΄ Τμήμα έδωσε το πράσινο φως.

Οι σύμβουλοι Επικρατείας, όπως έγινε γνωστό, αποφάνθηκαν ότι το σχέδιο ΠΔ είναι μέσα στο πνεύμα των αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ που έχουν ήδη εκδοθεί.

Από τους σύμβουλους επικρατείας επισημαίνουν ότι, πριν την έκδοση της οικοδομικής άδειας απαιτείται προέλεγχος, ενώ παράλληλα καθορίζεται το ύψος του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, η διαδικασία και οι υπόχρεοι καταβολής του. Το ποσό αυτό θα καταβάλλεται σε ειδικό λογαριασμό στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και θα διατίθεται αποκλειστικά στον δικαιούχο Δήμο για την υλοποίηση των δράσεων περιβαλλοντικού ισοδυνάμου.

Μέσω του ΕΣΠΙΑΠ εξειδικεύονται τα μέτρα του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, δηλαδή οι στοχευμένες παρεμβάσεις που θα γίνουν σε επίπεδο Δήμου ή Δημοτικής ενότητας, όπου έχουν δοθεί κίνητρα και προσαυξήσεις του ΝΟΚ. Η εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ παρέχει νομική θωράκιση και δυνατότητα χρήσης των κινήτρων, χωρίς αλλαγές στην οικοδομική άδεια, για τις περιπτώσεις στις οποίες προβλέπεται. Είναι βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην αγορά και την άμεση επανέναρξη της οικοδομικής δραστηριότητας.

Το κείμενο της γνωμοδότησης του ΣτΕ θα δημοσιευθεί μέσα στο επόμενο διάστημα.

Πώς θα αξιοποιούνται τα ποσά

Τα ποσά που θα καταβάλλονται στο πλαίσιο του προγράμματος θα συγκεντρώνονται σε ειδικό λογαριασμό του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και θα διατίθενται αποκλειστικά στους δήμους για τη χρηματοδότηση δράσεων περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, όπως έργα αναπλάσεων, πρασίνου και βιώσιμης κινητικότητας.

Εντός του πνεύματος των αποφάσεων της Ολομέλειας

Όπως σημειώνεται από τους συμβούλους Επικρατείας, το Προεδρικό Διάταγμα βρίσκεται απόλυτα εναρμονισμένο με τις πρόσφατες αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ, που είχαν ζητήσει ένα θεσμικό πλαίσιο ισόρροπης ανάπτυξης μεταξύ δόμησης και περιβαλλοντικής προστασίας.

Η απόφαση αυτή θεωρείται κομβική για την ενεργοποίηση των νέων οικοδομικών κινήτρων και τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο αστικής ανάπτυξης.