Greece Overtourism Debate / Η Ελλάδα δεν υποφέρει από υπερτουρισμό, χρειάζεται σοβαρό χωροταξικό σχεδιασμό - Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αποτελεί θεωρητική προσέγγιση αλλά τη μοναδική θωράκιση της τουριστικής οικονομίας

Το πολυσυζητημένο ζήτημα του υπερτουρισμού στην Ελλάδα έρχεται ξανά στο προσκήνιο, με μια νέα τοποθέτηση από το ΙΤΕΠ (Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων) που ανατρέπει τα δεδομένα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η χώρα μας δεν πάσχει από πραγματικό υπερτουρισμό, αλλά έρχεται αντιμέτωπη με ένα σοβαρό έλλειμμα σε ό,τι αφορά τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη διαχείριση των ροών. Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό των υποδομών και ορθολογικό προγραμματισμό κρίνεται πλέον πιο επιτακτική από ποτέ για τη βιώσιμη ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού.

According to the Institute for Tourism Research and Forecasts (ITEP), Greece is not suffering from overtoursim but faces a critical structural planning deficit. Addressing the "Local Future" conference, ITEP's President called for equal regulation between hotels and short-term rentals (Airbnb) alongside accelerated green investments to shield destination capacity in 2026.

Η τοποθέτηση του ΙΤΕΠ έρχεται σε μια χρονιά-ορόσημο (2026), όπου η συζήτηση για τον κορεσμό των premium προορισμών, έχει μετατοπιστεί από τις απλές αφίξεις στην πραγματική αντοχή των υποδομών. Το "So What" της υπόθεσης είναι σαφές: Η βιωσιμότητα δεν είναι πλέον ένα PR trend ή μια οικολογική πολυτέλεια, αλλά το μοναδικό hard asset που θα διασφαλίσει την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού στην παγκόσμια elite αγορά.

- Όχι Υπερτουρισμός, Ναι στην Πίεση: Το ΙΤΕΠ ξεκαθαρίζει ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στην έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού και όχι στον αριθμό των τουριστών.

- Το "Αγκάθι" του Airbnb: Η άναρχη επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης παρακάμπτει τη φέρουσα ικανότητα των νησιών και απαιτεί άμεση θεσμική εξίσωση με τα ξενοδοχεία.

- Πράσινες Επενδύσεις: Πάνω από 1 δισ. ευρώ ετησίως κατευθύνεται σε ανακαινίσεις ξενοδοχείων, με το 20% να αφορά αποκλειστικά τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος.

- Global Trend: Μεγάλοι tour operators και διεθνείς travel βιομηχανίες απορρίπτουν πλέον προορισμούς που δεν αποδεικνύουν την περιβαλλοντική τους ανθεκτικότητα.

Sustainable Tourism - ΙΤΕΠ: «Η Ελλάδα δεν υποφέρει από υπερτουρισμό, χρειάζεται σοβαρό σχεδιασμό»

MYKONOS/GREECE - Mykonos Ticker

Την επιτακτική ανάγκη για άμεση μετάβαση του ελληνικού τουριστικού μοντέλου σε βιώσιμες πρακτικές ανέδειξε η Πρόεδρος του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), κα Χριστίνα Τετράδη, κατά την ομιλία της στο αναπτυξιακό συνέδριο "Local Future - Τοπική Αυτοδιοίκηση: Καινοτόμες Πρακτικές και Έξυπνες Λύσεις".

Στο πάνελ, το οποίο συντόνισε ο δημοσιογράφος Δημήτρης Τάκης, συμμετείχαν επίσης η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός και ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, επιβεβαιώνοντας τη θεσμική βαρύτητα της συζήτησης για το μέλλον των υποδομών της χώρας.

Η Βιωσιμότητα ως Εργαλείο Ανταγωνιστικότητας

Σύμφωνα με τα ευρήματα των πρόσφατων ερευνών του ΙΤΕΠ, ο ελληνικός ξενοδοχειακός κλάδος έχει πλέον ενσωματώσει την κουλτούρα της βιωσιμότητας, αναγνωρίζοντας ότι οι διεθνείς αγορές λειτουργούν με αυστηρά "πράσινα" κριτήρια.

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν αντέχουμε να επενδύσουμε στη βιωσιμότητα. Το ερώτημα είναι αν αντέχουμε να μην το κάνουμε. Η βιωσιμότητα στον ελληνικό τουρισμό είναι επένδυση στην ανταγωνιστικότητα», υπογράμμισε χαρακτηριστικά η κα Τετράδη.

Η ίδια επεσήμανε ότι οι σύγχρονοι high-end ταξιδιώτες και οι μεγάλοι tour operators δεν ικανοποιούνται πλέον αποκλειστικά από το κλασικό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» που περιορίζεται γεωγραφικά σε 5 από τις 13 Περιφέρειες της χώρας και χρονικά σε μόλις 4 μήνες το χρόνο. Η αναβάθμιση θα προέλθει από την αυθεντικότητα και την ανθεκτικότητα των προορισμών.

Πράσινες Επενδύσεις 1 Δισ. Ευρώ με το Βλέμμα στο Ενεργειακό Αποτύπωμα

Ο ξενοδοχειακός κλάδος αποδεικνύει έμπρακτα τη στροφή του στην αειφορία. Όπως αναφέρθηκε στο συνέδριο, οι ετήσιες επενδύσεις ανακαίνισης των ελληνικών ξενοδοχείων ξεπερνούν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, με το 20% αυτών των κεφαλαίων να διοχετεύεται στοχευμένα σε δράσεις Πράσινης Ανάπτυξης και μείωσης του ενεργειακού αποτυπώματος.

Ωστόσο, για να είναι αυτή η μετάβαση συμπεριληπτική, το ΙΤΕΠ κρίνει ως απαραίτητη την αρωγή του κράτους μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, επιδοτήσεων και τεχνικής υποστήριξης, εξαίροντας παράλληλα τη στάση του Υπουργείου Τουρισμού που αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα ως δομικό εργαλείο αναβάθμισης και όχι ως τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση.

Το "Καμπανάκι" για το Airbnb και τη Φέρουσα Ικανότητα

Αποδομώντας τον όρο «υπερτουρισμός», η Πρόεδρος του ΙΤΕΠ σημείωσε ότι η Ελλάδα ως σύνολο δεν πάσχει από αυτό το φαινόμενο, αλλά ο όρος λειτουργεί ως μια χρήσιμη, έγκαιρη προειδοποίηση. Η πραγματική ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στην άκριτη και χωρίς έλεγχο επέκταση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb), η οποία αλλοιώνει τη φέρουσα ικανότητα των κορυφαίων προορισμών.

Η ανεξέλεγκτη αυτή δυναμική δημιουργεί ασφυκτική πίεση στα δίκτυα ύδρευσης, στη διαχείριση απορριμμάτων, στις μεταφορές και στην ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων, χωρίς ωστόσο να υπολογίζεται στον επίσημο χωροταξικό σχεδιασμό.

Το ΙΤΕΠ, έχοντας ήδη εκπονήσει εξειδικευμένη μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα της Αθήνας, ζητά την άμεση επιβολή κοινών κανόνων. Η βραχυχρόνια μίσθωση πρέπει να λειτουργεί με όρους ισονομίας —σε επίπεδο φορολογίας, ασφάλειας, υγιεινής και χωροταξίας— όπως ακριβώς και τα ξενοδοχειακά καταλύματα, ώστε να προστατευθεί η ταυτότητα των τοπικών κοινωνιών.

Δείκτες Κατανομής & Πίεσης Υποδομών στον Ελληνικό Τουρισμό

• Έχει η Ελλάδα πρόβλημα υπερτουρισμού σύμφωνα με το ΙΤΕΠ;

Όχι, σύμφωνα με την Πρόεδρο του ΙΤΕΠ Χριστίνα Τετράδη, η Ελλάδα δεν υποφέρει από υπερτουρισμό, αλλά αντιμετωπίζει έλλειμμα χωροταξικού σχεδιασμού. Ο όρος χρησιμεύει ως προειδοποίηση για την πίεση που δέχονται οι υποδομές από την άναρχη ανάπτυξη των καταλυμάτων.

• Is Greece suffering from overtourism according to recent data?

No, according to ITEP's President Christina Tetradi, Greece does not suffer from overtourism but rather from a lack of strategic spatial planning. The term serves as a warning regarding infrastructure pressure caused by unregulated accommodation growth.

• Πώς επηρεάζει το Airbnb τη φέρουσα ικανότητα των νησιών όπως η Μύκονος;

Η άκριτη επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξάνει την τουριστική πυκνότητα χωρίς να λαμβάνεται υπόψη στον επίσημο σχεδιασμό. Αυτό επιβαρύνει τις τοπικές υποδομές (νερό, απορρίμματα, μεταφορές) και δυσχεραίνει την ποιότητα ζωής των κατοίκων και την εμπειρία των επισκεπτών.

Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αποτελεί θεωρητική προσέγγιση αλλά τη μοναδική θωράκιση της τουριστικής οικονομίας

Η ανάλυση του ΙΤΕΠ ξεκαθαρίζει το τοπίο: η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αποτελεί θεωρητική προσέγγιση αλλά τη μοναδική θωράκιση της τουριστικής οικονομίας. Το μέλλον των premium προορισμών εξαρτάται άμεσα από τη διαχείριση της φέρουσας ικανότητας και την επιβολή αυστηρών, ενιαίων κανόνων σε ξενοδοχεία και βραχυχρόνιες μισθώσεις, με στόχο τη διατήρηση της ποιότητας και της αυθεντικότητας.