Σε αυξημένη ετοιμότητα παραμένουν οι υγειονομικές μονάδες της χώρας, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για αυξημένη θερμική καταπόνηση λόγω της παρατεταμένης διάρκειας του καύσωνα.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, ορισμένες ομάδες κινδυνεύουν περισσότερο από τις υπόλοιπες.

Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν μόνο τον οργανισμό, αλλά και την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων – και σε κάποιες περιπτώσεις, ενισχύουν τις παρενέργειες

Ενδεικτικά αυξημένη προσοχή απαιτείται σε:

• ηλικιωμένους
• βρέφη και μικρά παιδιά
• εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες
• άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
• άτομα που εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε ζεστό περιβάλλον
• άτομα με χρόνιες παθήσεις (καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, αιμοσφαιρινοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχική νόσο, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών κλπ).
• άτομα με οξεία νόσο, όπως λοίμωξη με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα (διάρροια ή και έμετο).

Την ίδια ώρα υπάρχουν και συγκεκριμένα φάρμακα τα οποία αλληλεπιδρούν δυσμενώς με την έντονη ζέστη.

Συνήθως αντιϋπερτασικά και διουρητικά φάρμακα μπορεί να πρέπει να αλλάξουν δοσολογία στην ακραία ζέστη, επειδή η δράση τους εντείνεται λόγω της εφίδρωσης. Οι ασθενείς πιθανώς να χρειάζονται προσαρμογή της δόσης, σύμφωνα με τη γνώμη του θεράποντος ιατρού.

Μια άλλη κατηγορία ασθενών οι οποίοι είναι ευαίσθητοι σε συνθήκες ακραίας ζέστης είναι όσοι λαμβάνουν ψυχιατρικά ή αντιϊσταμινικά φάρμακα.

Ασθενείς που ακολουθούν θεραπεία με αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά ή αντιϊσταμινικά φάρμακα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στον καύσωνα. Θα πρέπει να φροντίζουν να βρίσκονται σε δροσερό περιβάλλον για να μην πέσει η πίεσή τους ή για να μην εμφανίσουν σοβαρή καταστολή. Όσοι λαμβάνουν αντιψυχωσικά φάρμακα μπορεί, σπανίως, να εμφανίσουν υποθερμία και μυϊκή ακαμψία, τα οποία είναι συμπτώματα του κακοήθους νευροληπτικού συνδρόμου.

Πού ελλοχεύει ο κίνδυνος

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Robert Koch (RKI), τα καλοκαίρια με υψηλές θερμοκρασίες σχετίζονται με αυξημένη θνησιμότητα. Επιπλέον, πολλά φάρμακα αποσταθεροποιούνται σε συνθήκες καύσωνα, χωρίς αυτό να γίνεται ορατό με γυμνό μάτι. Ειδικά ευαίσθητα είναι:

• Υγρά σκευάσματα, σιρόπια, αλοιφές, υπόθετα, σπρέι, επιθέματα
• Φάρμακα σε μορφή δισκίων, τα οποία επίσης πρέπει να αποθηκεύονται σε θερμοκρασία έως 25° C

Απαγορεύεται αυστηρά η έκθεση φαρμάκων στον ήλιο ή η αποθήκευσή τους στο αυτοκίνητο – όπου η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα.

Πιθανές παρενέργειες και τι να προσέξετε

Η γερμανική ένωση «Deutsche Allianz Klimawandel und Gesundheit (KLUG)» έχει προειδοποιήσει ήδη από το 2019 για τις επικίνδυνες παρενέργειες φαρμάκων κατά τη διάρκεια καύσωνα. Ορισμένα παραδείγματα:

• Αφυδάτωση και διαταραχές ηλεκτρολυτών: Διουρητικά, καθαρτικά, αναστολείς ACE, σαρτάνες
• Υπερθερμία ή μειωμένη εφίδρωση: Αντιχολινεργικά, αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά
• Μειωμένη αίσθηση δίψας: Αντιυπερτασικά, φάρμακα για Πάρκινσον
• Καταστολή ή υπνηλία: Βενζοδιαζεπίνες, αντιισταμινικά, αντικαταθλιπτικά
• Αυξημένος κίνδυνος υπότασης: Β-αναστολείς, νιτρώδη, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά
• Κίνδυνος υπερδοσολογίας: Π.χ. φάρμακα όπως το λίθιο ή επιθέματα φαιντανύλης σε αφυδατωμένους ασθενείς

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί τροποποίηση της δοσολογίας κατά τη διάρκεια του καύσωνα – όμως αυτό δεν πρέπει να γίνεται ποτέ χωρίς τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Η παρακολούθηση ζωτικών δεικτών (πίεση, σάκχαρο, παλμοί) είναι κρίσιμη για άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή.

Τι μπορείτε να κάνετε

• Φυλάσσετε τα φάρμακα σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, όχι στο ψυγείο εκτός αν αναφέρεται στις οδηγίες
• Πίνετε αρκετό νερό και καταναλώνετε ηλεκτρολύτες, πάντα με προσοχή αν πάσχετε από καρδιακά ή νεφρικά προβλήματα
• Αποφύγετε τη σωματική κόπωση τις μεσημεριανές ώρες και προτιμήστε σκιερά ή κλιματιζόμενα σημεία
• Τρώτε ελαφριά και δροσερά γεύματα με φρούτα και λαχανικά
• Φροντίστε ηλικιωμένους ή μοναχικούς συγγενείς και γείτονες, που μπορεί να χρειάζονται βοήθεια σε περιόδους καύσωνα