Hospitality Report / Η διπλή πρόκληση του Τουρισμού - Αναζητούνται ψηφιακές δεξιότητες και «χέρια»!! Στο «κόκκινο» η φιλοξενία με ελλείψεις προσωπικού!!

Ο οδικός χάρτης για δεξιότητες, μετανάστευση και χρηματοδότηση - Ελλείψεις προσωπικού 14% στην ελληνική φιλοξενία για το 2025 -  Οι 36.000 κενές θέσεις και το σχέδιο της HoTrec [Τhe Association of Hotels, Restaurants & Cafés in Europe]

Παρά τη θεαματική ανάκαμψη των ταξιδιωτικών μεγεθών στη μετά-Covid εποχή, ο κλάδος της φιλοξενίας στην Ευρώπη και την Ελλάδα εξακολουθεί να αιμορραγεί σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού. Το διπλό «αγκάθι» των κενών θέσεων και της έλλειψης σύγχρονων δεξιοτήτων αναδεικνύει το νέο position paper της HoTrec.

Ο ευρωπαϊκός φορέας-ομπρέλα των ενώσεων ξενοδοχείων, εστίασης και καφέ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, αποκαλύπτοντας πως ο κλάδος –ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες της ηπείρου με 10 εκατ. εργαζομένους– αδυνατεί να καλύψει το 10% των θέσεων εργασίας κατά μέσο όρο στην ΕΕ.

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα εμφανίζεται οξύτερο ποσοστιαία, αν και βελτιωμένο σε απόλυτους αριθμούς, δημιουργώντας ένα κρίσιμο σταυρόλεξο για τους επιχειρηματίες ενόψει της νέας σεζόν.

Η «ακτινογραφία» των ελλείψεων στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η HoTrec, η ελληνική αγορά φιλοξενίας παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης σε σχέση με την «καταιγίδα» της πρώιμης μεταπανδημικής περιόδου. Τότε, οι κενές θέσεις είχαν εκτοξευθεί στις 55.000, με το ποσοστό έλλειψης να αγγίζει το δυσθεώρητο 25%.

Για το 2025, η κατάσταση εμφανίζεται πιο διαχειρίσιμη αλλά παραμένει ανησυχητική:

• Ποσοστό Ελλείψεων: 14%

• Κενές Θέσεις: Περίπου 36.145 (σε σύνολο 263.026 θέσεων)

Η εικόνα δεν είναι οριζόντια. Σε δημοφιλείς προορισμούς με έντονη εποχικότητα, οι «μαύρες τρύπες» στο προσωπικό παραμένουν μεγάλες, επηρεάζοντας άμεσα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και τη λειτουργική ικανότητα των μονάδων.

Το «Χάσμα Δεξιοτήτων» και η ψηφιακή μετάβαση

Πέρα από το καθαρά αριθμητικό πρόβλημα, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ποιοτική αναντιστοιχία. Η αγορά εργασίας έχει αλλάξει, και μαζί της οι απαιτήσεις των επιχειρήσεων.

Οι ξενοδόχοι δεν ψάχνουν πλέον μόνο για παραδοσιακές ειδικότητες. Η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση δημιουργεί την ανάγκη για εργαζόμενους με:

1. Ψηφιακές ικανότητες (χειρισμός νέων τεχνολογιών).

2. Γνώσεις βιωσιμότητας (διαχείριση ενεργειακών πόρων, waste management).

3. Soft Skills (ενισχυμένες διαπροσωπικές δεξιότητες).

Αυτό το «χάσμα» (skills gap) μεταξύ ζήτησης και προσφοράς επιτείνεται από τη γήρανση του πληθυσμού και την περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου δυναμικού.

Ο Οδικός Χάρτης 4 Πυλώνων της HoTrec

Για να αποφευχθεί ο εκτροχιασμός της ευρωπαϊκής φιλοξενίας, η HoTrec προτείνει έναν οδικό χάρτη τεσσάρων σημείων, καλώντας σε συντονισμένη δράση σε επίπεδο Βρυξελλών και εθνικών κυβερνήσεων:

1. Εκπαίδευση & Κατάρτιση: Επένδυση στο upskilling και reskilling, με ανανεωμένα προγράμματα σπουδών που ενσωματώνουν τις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες.

2. Πολιτικές Αγοράς Εργασίας: Βελτίωση της εικόνας του κλάδου για την προσέλκυση νέων και παροχή ευέλικτων μορφών εργασίας.

3. Κινητικότητα & Μετανάστευση: Ενίσχυση εργαλείων όπως το EURES, πρόσβαση σε στέγη για εποχικούς εργαζόμενους και –το κυριότερο– δημιουργία νόμιμων οδών μετανάστευσης (EU Talent Pool, Talent Partnerships) και γρήγορες διαδικασίες για την ενιαία άδεια εργασίας.

4. Χρηματοδότηση: Σταθερή ροή ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του κλάδου.

Αλέξανδρος Βασιλικός: «Επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό»

Ο πρόεδρος της HoTrec, κ. Αλέξανδρος Βασιλικός, σχολιάζοντας τα ευρήματα, έθεσε το ζήτημα στην κοινωνική και οικονομική του βάση:

«Με τις σωστές επενδύσεις σε δεξιότητες και ανθρώπινο δυναμικό, ο τομέας μας μπορεί να παρέχει προσβάσιμες θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου για ποικίλες κοινωνικές ομάδες, προσφέροντας παράλληλα βιώσιμες και ποιοτικές μακροπρόθεσμες σταδιοδρομίες. Με αυτόν τον τρόπο, ο τομέας της φιλοξενίας θα συνεχίσει να λειτουργεί ως βασική κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής οικονομίας».

Sami Nisametdin: «Η αντιμετώπιση των ελλείψεων απαιτεί ανάγκη συνεργασίας»

Από την πλευρά του, ο Sami Nisametdin, πρόεδρος του Τομεακού Κοινωνικού Διαλόγου της HoTrec, τόνισε την ανάγκη συνεργασίας:

«Η αντιμετώπιση των ελλείψεων απαιτεί πρακτικές λύσεις που θα αναπτυχθούν σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και τις δημόσιες αρχές».