Tourism Zoning Law / Πυρ ομαδόν κατά του νέου χωροταξικού! Το «μέτωπο» της αγοράς, οι σοβαρές επιφυλάξεις και οι ενστάσεις των φορέων ενάντια στις νέες ρυθμίσεις!

«Πυρ ομαδόν» εξαπολύει η αγορά απέναντι στο νέο χωροταξικό για τον τουρισμό, με τους κορυφαίους φορείς του κλάδου να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις τόσο για τη διαδικασία που ακολουθείται όσο και για το περιεχόμενο των προωθούμενων ρυθμίσεων. Η τουριστική αγορά εμφανίζεται θορυβημένη από τις ανατροπές που φέρνει το νομοσχέδιο, με τις βασικές ενστάσεις από ξενοδόχους και Airbnb να εστιάζουν σε περιορισμούς που, όπως υποστηρίζουν, φρενάρουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Τι ακριβώς ζητά ο κλάδος από την κυβέρνηση προκειμένου να αποφευχθεί το πλήγμα στο εθνικό τουριστικό προϊόν;

Σοβαρές επιφυλάξεις των φορέων του κλάδου για τη διαδικασία που ακολουθείται και για το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που προωθούνται. Ποιες είναι οι βασικές ενστάσεις από ξενοδόχους και Airbnb.

Έντονες αναταράξεις στον τουριστικό κλάδο έχει προκαλέσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠΤ), με τους θεσμικούς φορείς της αγοράς να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις τόσο για τη διαδικασία που ακολουθείται, όσο και για το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που προωθούνται.

Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ) και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ), καθώς επίσης και τοπικές ενώσεις ξενοδόχων, όπως εκείνες της Ρόδου και της Κέρκυρας, με επιστολές τους προς τα αρμόδια υπουργεία έχουν καταθέσει τις ενστάσεις τους ως προς το περιεχόμενο του νέου πλαισίου, με αιχμή τους οριζόντιους περιορισμούς και τις μη τεκμηριωμένες απαγορεύσεις.

Κοινός παρονομαστής των αντιδράσεων όλων των θεσμικών φορέων του τουρισμού είναι η ανάγκη διαμόρφωσης ενός σταθερού, συνεκτικού και αναπτυξιακού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού, το οποίο θα διασφαλίζει ασφάλεια δικαίου, προβλεψιμότητα και ισόρροπη ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού. Όπως επισημαίνουν οι φορείς του κλάδου, το ΕΧΠΤ πρέπει να έχει στρατηγικό και κατευθυντήριο χαρακτήρα και όχι να λειτουργεί ως εργαλείο επιβολής άκαμπτων οριζόντιων ρυθμίσεων.

Κοινές γραμμές

Κοινή είναι η θέση ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός δεν μπορεί να βασίζεται σε οριζόντιες απαγορεύσεις και μη τεκμηριωμένα ανώτατα όρια δυναμικότητας, καθώς τέτοιες επιλογές οδηγούν σε επενδυτική αβεβαιότητα, στρεβλώσεις της αγοράς και περιορισμό της αναπτυξιακής προοπτικής του ελληνικού τουρισμού.

Ένα από τα βασικότερα σημεία αντίδρασης αφορά τα νέα όρια αρτιότητας για τουριστικές επενδύσεις εκτός σχεδίου, τα οποία αποκλείουν στην πράξη τη μικρή ιδιοκτησία και οδηγούν σε συγκέντρωση της τουριστικής δραστηριότητας σε λίγους μεγάλους επενδυτικούς ομίλους, όπως υποστηρίζεται.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι απαιτείται διαφοροποιημένη προσέγγιση ανά προορισμό, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε περιοχής, και όχι ενιαίες ρυθμίσεις που αγνοούν τις τοπικές συνθήκες.

Στην κατεύθυνση αυτή, ιδιαίτερη ένταση προκαλεί η πρόβλεψη για ανώτατα όρια τουριστικών κλινών (όπως 100 ή 350 κλίνες), τα οποία κρίνονται ανεπαρκώς τεκμηριωμένα, καθώς δεν λαμβάνουν υπόψη κρίσιμες παραμέτρους όπως οι υποδομές, η φέρουσα ικανότητα και τα χαρακτηριστικά κάθε προορισμού.

Έμφαση δίνεται και στη φέρουσα ικανότητα, η οποία, όπως επισημαίνουν, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δυναμικό εργαλείο σχεδιασμού, άρρηκτα συνδεδεμένο με τις υποδομές, τις επενδύσεις και τα πραγματικά δεδομένα κάθε περιοχής, και όχι ως στατικό μέγεθος που επιβάλλει οριζόντιους περιορισμούς.

Τονίζουν, δε, ότι πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της διαφάνειας στη μεθοδολογία κατηγοριοποίησης των περιοχών, με πλήρη δημοσιοποίησή της και αξιολόγηση των δεδομένων.

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται από όλους τους φορείς και στην ανάγκη προστασίας της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Εν ολίγοις, υπογραμμίζεται ότι η τουριστική ανάπτυξη της χώρας στηρίχθηκε σε ένα διαφοροποιημένο μίγμα καταλυμάτων όλων των κατηγοριών και όχι αποκλειστικά σε μονάδες υψηλών αστέρων.

Ως εκ τούτου, πολιτικές που συνδέουν την ποιότητα αποκλειστικά με την κατηγορία αστέρων ή αποκλείουν χαμηλότερες κατηγορίες από αναπτυξιακά κίνητρα κρίνονται προβληματικές.

Σημαντική διάσταση αποτελεί επίσης η ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, για τις οποίες επισημαίνεται ότι η ανεξέλεγκτη εξάπλωσή τους αλλοιώνει την ταυτότητα των προορισμών, επιβαρύνει τις υποδομές και δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Οι φορείς ζητούν τη θέσπιση ενός συνεκτικού στρατηγικού πλαισίου, καθώς και τον συνυπολογισμό τους στη φέρουσα ικανότητα και στον χωροταξικό σχεδιασμό.

Τέλος, εκφράζεται έντονος προβληματισμός για την επιβολή πρόσθετων οικονομικών επιβαρύνσεων στον ξενοδοχειακό κλάδο, ο οποίος ήδη επιβαρύνεται με τέλη όπως το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων και το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση.

Η επιβολή νέων τελών, όπως περιβαλλοντικών εισφορών υπέρ Πράσινου Ταμείου όπως επισημαίνεται στο νέο πλαίσιο, εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού.

Στα πρότυπα της Κρήτης

Πέραν του γενικού πλαισίου των αντιδράσεων το οποίο ασπάζονται όλοι οι θεσμικοί φορείς του κλάδου, οι τοπικές Ενώσεις Ξενοδόχων της Ρόδου και της Κέρκυρας έχουν εκφράσει και μεμονωμένα τις επιφυλάξεις τους σχετικά με το νέο χωροταξικό.

Αμφότερες οι Ενώσεις αιτούνται τα δύο νησιά να αντιμετωπιστούν όπως η Κρήτη, δηλαδή ως ένας μεγάλος, ώριμος και στρατηγικής σημασίας νησιωτικός προορισμός συγκεκριμένης γεωγραφικής και αναπτυξιακής κλίμακας, χωρίς οριζόντιους περιορισμούς δυναμικότητας, καθώς, όπως επισημαίνουν, αυτοί θα οδηγήσουν σε περιβαλλοντικά αντίθετο αποτέλεσμα.

Πιο… σκληρή στάση κρατά η Κεφαλονιά, με το δημοτικό συμβούλιο Αργοστολίου όχι μόνο να καταθέτει αναλυτικές παρατηρήσεις προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με το νέο χωροταξικό, αλλά και να εξουσιοδοτήσει τον δήμαρχο να προχωρήσει ακόμη και σε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εφόσον δεν γίνουν αποδεκτές οι προτάσεις του Δήμου.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η κατηγοριοποίηση περιοχών της Κεφαλονιάς, όπως η Σκάλα, ο Πόρος και η Λειβαθώ, ως «αναπτυγμένων τουριστικά περιοχών» κατηγορίας Β.

Σύμφωνα με τους τοπικούς φορείς, οι οποίοι συντάσσονται με τις παρατηρήσεις του ΣΕΤΕ, της ΠΟΞ και του ΞΕΕ, η συγκεκριμένη κατάταξη συνεπάγεται αυστηρότερους περιορισμούς για νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις, επεκτάσεις μονάδων και δυνατότητες ανάπτυξης, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα του νησιού.

Σημειωτέον ότι, βάσει αρχικού χρονοδιαγράμματος, η καταληκτική ημερομηνία διαβούλευσης του νέου χωροταξικού ήταν η χθεσινή, χωρίς, ωστόσο, να έχει αποσαφηνιστεί εάν έχει δοθεί τελικά παράταση ή όχι.