Γράφει ο Δημήτρης Αθανασούλης, Αρχαιολόγος & Διευθυντής Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων

Αγνωστη. Μεταξύ Αμοργού, Ιου, Ανάφης και Σαντορίνης, σχεδόν οι πάντες μέχρι σήμερα αγνοούσαν την ύπαρξη της νησίδας Ανυδρος.

Ακατοίκητη. Από τις ελάχιστες, αν όχι η μοναδική στις Κυκλάδες νησίδα που σήμερα δεν φιλοξενεί ούτε κατσίκια.

Αλίμενη. Ακτές από επιβλητικούς, κάθετους βράχους που βυθίζονται και χάνονται μέσα στα βαθυγάλανα νερά του Αιγαίου.

Απρόσιτη. Υφαλοι μέσα στα βαθιά νερά που την περιβάλλουν, απειλούν όποιον επιχειρήσει να την πλησιάσει.

Ανυδρος. Χωρίς καμιά φυσική πηγή νερού, όσοι έμεναν στο νησί εκμεταλλεύονταν και την παραμικρή φυσική κοιλότητα στον βράχο για να συλλέξουν κάθε σταγόνα νερού που θα έπεφτε στη γη.

Ασειστος, όμως, δεν υπήρξε ποτέ λόγω της θέσης της στο τεκτονικό ρήγμα που προκαλεί τους σεισμούς στο κυκλαδικό αρχιπέλαγος.

Ασημος, πλέον δεν είναι, καθώς είναι το επίκεντρο των εκατοντάδων σεισμικών δονήσεων που έχουν αναστατώσει τα νησιά των νότιων και κεντρικών Κυκλάδων.

Οταν εκστρατεύσαμε το 2023 για να ερευνήσουμε τις αρχαιότητες της Ανύδρου, και είδαμε να ξεπροβάλλει ένας βράχος μέσα από τη θαλασσινή ομίχλη, η εικόνα μάς θύμισε τη «Μυστηριώδη Νήσο» του Ιουλίου Βερν.

Οταν όλοι από την ομάδα του ερευνητικού προγράμματος ΕΚΥΝΗ (SCIP) της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, σε συνεργασία με το Νορβηγικό Ινστιτούτο και το Carleton College (ΗΠΑ) αναρριχηθήκαμε στους κρημνούς για να φτάσουμε στα πλατώματα της νήσου, επιβεβαιώσαμε αυτό που μας έδειχναν οι στοχευμένες εναέριες λήψεις.

Η κουκκίδα γης στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου κατείχε κομβική θέση στους θαλάσσιους δρόμους και, παρότι αφιλόξενη, τεκμηριώσαμε ότι χρησιμοποιήθηκε ως σταθμός και σημείο ελέγχου ήδη από τη νεολιθική και πρωτοκυκλαδική περίοδο. Εργαλεία οψιανού από τη Μήλο αλλά και το Γυαλί της Νισύρου προδίδουν την ένταξη της Ανύδρου στα δίκτυα επικοινωνίας του προϊστορικού Αιγαίου.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Έντυπη Έκδοση