Tsiknopempti  / Η ιστορία και τα έθιμα της Τσικνοπέμπτης!!

Η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου (Κρεατινής) ονομάζεται Τσικνοπέμπτη ή Τσικνοπέφτη, επειδή την ημέρα αυτή όλα τα σπίτια ψήνουν κρέας ή λιώνουν το λίπος από τα χοιρινά και ο μυρωδάτος καπνός (τσίκνα) είναι διάχυτος παντού!! Η λαϊκή μας παράδοση είναι πλούσια σε ιστορία και έθιμα!!

Ο εορτασμός της Τσικνομπέμπτης χάνεται στα βάθη των αιώνων....

Το έθιμο με το ψήσιμο του κρέατος εικάζεται, ότι προέρχεται από τις βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, που επιβίωσαν του Χριστιανισμού.

Σύμφωνα με τον λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο, το φαγοπότι και το γλέντι της ημέρας είναι "ομοιοπαθητικές προσπάθειες για την ευφορία της γης".

Την Τσικνοπέμπτη, που βρίσκεται στο μέσο του Τριωδίου, ξεκινούν ουσιαστικά οι εκδηλώσεις της Αποκριάς, οι οποίες κορυφώνονται με τα Κούλουμα την Καθαρά Δευτέρα.

Τα έθιμα της Τσικνοπέμπτης

Στην Πάτρα: H Tσικνοπέμπτη αποτελεί αιχμή των αποκριάτικων εκδηλώσεων στην Πάτρα. Μέρα χαράς, γιορτής, ανεμελιάς, σάτιρας, μέρα όπου αναδεικνύεται η αυθεντική, παραδοσιακή διάσταση της Αποκριάς, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του Πατρινού Καρναβαλιού παίρνει τη μορφή πάνδημης ολοήμερης γιορτής.

Όλη η πόλη γιορτάζει... Στο κέντρο και στις γειτονιές, στα πεζοδρόμια και στις πλατείες, στις γωνιές, στα σχολεία, στις δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, στα καφέ, η τσίκνα απλώνεται παντού και έχει την τιμητική της. 

Επίκεντρο των φετινών απογευματινών και βραδινών εκδηλώσεων και δρώμενων, θα είναι η Άνω Πόλη, ωστόσο οι δράσεις θα επεκταθούν και στην Κάτω Πόλη δίνοντας χρώμα και στο ιστορικό κέντρο.

Οι εκδηλώσεις θα κινηθούν σε δυο άξονες και αφορούν στο δρώμενο «Ο Γάμος του Καραγκιόζη» και στην συναυλία των «Κανταδόρων της Santa Maura» μελών και φίλων του Συλλόγου Λευκαδίων Πάτρας «Η Φανερωμένη». Και οι δυο παράλληλες εκδηλώσεις επιχειρούν να αναδείξουν παραδοσιακές πτυχές της Αποκριάς ταξιδεύοντάς μας σε έθιμα και συνήθειες αλλοτινών εποχών.

Το κυρίαρχο δρώμενο θα είναι «Ο Γάμος του Καραγκιόζη» και η αναβίωση των λαϊκών εθίμων τα οποία έχουν συνδεθεί με την παραδοσιακή όψη της Αποκριάς και τη μακρόχρονη ιστορία. Παραδοσιακά καρναβαλικά δρώμενα, μουσικές από μπάντες χάλκινων πνευστών, χορευτικά από το Χορευτικό του Δήμου Πατρέων, ξέφρενο κέφι και αυθεντική σατιρική διάθεση συμπληρώνουν τη βραδιά της άφθονης κατανάλωσης ψητού κρέατος. 

Στην παλαιά πόλη της Κέρκυρας τελούνται τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσια ή αλλιώς Κουτσομπολιά ή Πέτε Γόλια. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό. Η πετεγολέτσα πραγματοποιείται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης, στην Πιάτσα κοντά στην τοποθεσία “Κουκουνάρα”, της πόλης τής Κέρκυρας.

Στο Ηράκλειο της Κρήτης, μικροί και μεγάλοι κυκλοφορούν μεταμφιεσμένοι στους δρόμους και στις πλατείες της πόλης, τραγουδώντας και χορεύοντας.

Στις Σέρρες ανάβονται μεγάλες φωτιές στις αλάνες, στις οποίες αφού ψήσουν το κρέας, πηδούν από πάνω τους. Στο τέλος κάποιος από την παρέα με χιούμορ αναλαμβάνει τα «προξενιά», ανακατεύοντας ταυτόχρονα τα κάρβουνα με ένα ξύλο.

Στην Κομοτηνή, καψαλίζουν την κότα που θα φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (της Απόκρεω). Αυτήν την ημέρα τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν δώρα φαγώσιμα. Ο αρραβωνιαστικός στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον κούρκο, και εκείνη στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Όλα αυτά δείχνουν αυτό που λέει και η παροιμία, πως ο "έρωτας περνάει από το στομάχι".