Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αφορά μόνο τεχνικές λεπτομέρειες της διοίκησης. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, παγκόσμιας συζήτησης (Global Trend) περί "Αποκέντρωσης έναντι Συγκεντρωτισμού" (Decentralization vs Centralization). Ενώ οι σύγχρονες πρακτικές Management προκρίνουν την ευελιξία στο πεδίο (agile operations), το Ελληνικό κράτος φαίνεται να κινείται προς μια συγκεντρωτική δομή. Η αντίδραση των πέντε ισχυρότερων Δημάρχων της χώρας σηματοδοτεί μια σημαντική ρήξη με την κεντρική κυβέρνηση, η οποία θα επηρεάσει άμεσα την καθημερινότητα χιλιάδων μαθητών και γονέων, από την Αθήνα μέχρι τη Μύκονο.

Το Γεγονός: Πέντε κορυφαίοι Δήμαρχοι (Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Περιστερίου, Ιωαννιτών) ζητούν την απόσυρση της διάταξης για την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών.

Η Αιτία: Το Άρθρο 31 του νομοσχεδίου του ΥΠ.ΕΣ. μεταφέρει τη διαχείριση στον κεντρικό Δήμο, καταργώντας τα ευέλικτα νομικά πρόσωπα των σχολείων.

Ο Κίνδυνος: Οι Δήμαρχοι προειδοποιούν για «διοικητική ασφυξία», καθυστερήσεις σε έκτακτες ανάγκες (θέρμανση, συντήρηση) και υποβάθμιση των Ειδικών Σχολείων.

Το Αίτημα: Διατήρηση των υφιστάμενων επιτροπών και δυνατότητα επανασύστασης όσων καταργήθηκαν.

Διοικητικό «Μπλόκο»: Οι «Big 5» των Δήμων ζητούν τη Διάσωση των Σχολικών Επιτροπών

ATHENS – Mykonos Ticker

Σε μια σπάνια κίνηση σύμπνοιας και κοινής δράσης, οι πέντε ισχυρότεροι παράγοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα υψώνουν «τείχος» προστασίας για τις Σχολικές Επιτροπές. Με κοινή τους επιστολή προς την ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών (κ.κ. Λιβάνιο και Ζαχαράκη), οι Δήμαρχοι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Περιστερίου και Ιωαννιτών εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους στα σχέδια της κυβέρνησης για πλήρη κατάργηση του θεσμού.

Το Επίμαχο Άρθρο 31 και η Γραφειοκρατία

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο στο άρθρο 31 προβλέπει την κατάργηση των νομικών προσώπων που διαχειρίζονται τα οικονομικά των σχολείων.

Οι Δήμαρχοι υποστηρίζουν ότι η κίνηση αυτή, αντί να εκσυγχρονίσει, θα επιφέρει διοικητική παράλυση. Η εμπειρία των τελευταίων 18 μηνών από δήμους όπου οι επιτροπές έχουν ήδη καταργηθεί, περιγράφεται με μελανά χρώματα:

• Άκρατος συγκεντρωτισμός.
• Αδυναμία άμεσης αντίδρασης σε βλάβες και ελλείψεις.
• Αποξένωση της σχολικής κοινότητας (γονείς/εκπαιδευτικοί) από τη λήψη αποφάσεων.

 "Σημαντικά έκτακτα θέματα που αφορούν στις σχολικές μονάδες είναι τόσο επείγοντα που δεν μπορούν να λυθούν μέσα από τις χρονοβόρες διαδικασίες [του κεντρικού δήμου], ενώ η ευελιξία των σχολικών επιτροπών έδινε γρήγορα τις απαιτούμενες λύσεις." — Απόσπασμα από την Κοινή Επιστολή

Η «Κόκκινη Γραμμή» για τα Ειδικά Σχολεία

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μονάδες Ειδικής Αγωγής. Οι ανάγκες αυτών των σχολείων δεν εμπίπτουν στην τυπική ρουτίνα και απαιτούν αντανακλαστικά που μόνο μια αποκεντρωμένη επιτροπή μπορεί να προσφέρει. Η ένταξή τους σε έναν δυσκίνητο κεντρικό μηχανισμό θεωρείται από τους Δημάρχους ως κίνηση υψηλού ρίσκου για την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

Το Νομοθετικό Κενό και το 2026

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που αναδεικνύει το ρεπορτάζ είναι το χρονοδιάγραμμα. Η διάταξη προβλέπεται να εφαρμοστεί από την 1η Αυγούστου 2026. Ωστόσο, οι Δήμαρχοι επισημαίνουν το παράδοξο να νομοθετείται μια τέτοια αλλαγή, ενώ εκκρεμεί ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δημιουργώντας ένα θολό τοπίο νομιμότητας και αρμοδιοτήτων.

Κοινή επιστολή Δημάρχων Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Περιστερίου και Ιωαννιτών προς τους Υπουργούς κκ. Λιβάνιο και Ζαχαράκη

Κύριοι Υπουργοί,

Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών που κατατέθηκε για διαβούλευση, με τίτλο «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις» στο άρθρο 31 προβλέπει την κατάργηση των σχολικών επιτροπών.

Οι σχολικές επιτροπές, μέχρι σήμερα, είχαν την ευθύνη για τη διαχείριση των οικονομικών πόρων των σχολικών μονάδων, την κάλυψη λειτουργικών αναγκών και τη στήριξη της καθημερινής λειτουργίας των σχολείων σε τοπικό επίπεδο.

Πολλοί φορείς της εκπαίδευσης, σύλλογοι Γονέων, και η ΚΕΔΕ, έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η απομάκρυνση της οικονομικής διαχείρισης από το επίπεδο της σχολικής μονάδας μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, μειωμένη ευελιξία και αποδυνάμωση του ρόλου των γονέων και των εκπαιδευτικών.

Οι ανησυχίες αυτές επιβεβαιώθηκαν από την κατάσταση που επικρατεί στους δήμους, οι οποίοι εδώ και 1,5 χρόνο είναι χωρίς σχολικές επιτροπές. Έχει δημιουργηθεί ένα καθεστώς άκρατου συγκεντρωτισμού με τη μεταφορά του αντικειμένου των σχολικών επιτροπών στην κεντρική μονάδα του δήμου, περιττής γραφειοκρατίας και σοβαρών καθυστερήσεων στις διαδικασίες διεκπεραίωσης των απαραίτητων διοικητικών ενεργειών για την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων λειτουργίας των σχολείων της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Σημαντικά έκτακτα θέματα που αφορούν στις σχολικές μονάδες είναι τόσο επείγοντα που δεν μπορούν να λυθούν μέσα από τις χρονοβόρες διαδικασίες, ενώ η ευελιξία των σχολικών επιτροπών έδινε γρήγορα τις απαιτούμενες λύσεις.

Σημειώνουμε ιδιαίτερα τις περιπτώσεις των ειδικών σχολείων, τα οποία λόγω της φύσης τους, οι ανάγκες τους είναι ιδιαιτέρως επείγουσες και συχνά η εύρυθμη λειτουργία τους απαιτεί γρήγορη και αποτελεσματική παρέμβαση.

Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη διάταξη στο υπό διαβούλευση ανωτέρω νομοσχέδιο προβλέπεται να εφαρμοστεί από την 1η Αυγούστου του 2026, δημιουργεί επιπλέον προβληματισμούς, καθόσον είναι σε εκκρεμότητα σχετικές ρυθμίσεις που θα συμπεριληφθούν στο πολυαναμενόμενο νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Ζητάμε την απόσυρση της εν λόγω διάταξης και τη διατήρηση των Σχολικών Επιτροπών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στους δήμους που ήδη λειτουργούν, και τη δυνατότητα ανασύστασης στους Δήμους στους οποίους έχουν καταργηθεί, με αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων.

Με εκτίμηση,

Χάρης Δούκας, Δήμαρχος Αθηναίων,
Στέλιος Αγγελούδης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Γιάννης Μώραλης, Δήμαρχος Πειραιά
Ανδρέας Παχατουρίδης, Δήμαρχος Περιστερίου
Θωμάς Μπέγκας, Δήμαρχος Ιωαννιτών