Separate tax returns / Χωρίζουν οι φορολογικές δηλώσεις!! Ποια ζευγάρια συμφέρει - Όσα πρέπει να ξέρουν, οι παγίδες!!

Λήγει η προθεσμία για τις χωριστές φορολογικές δηλώσεις συζύγων. Ποιοι κερδίζουν από την αυτονομία και ποιοι κινδυνεύουν να πιαστούν στην παγίδα των τεκμηρίων.

Η ΑΑΔΕ ανοίγει και φέτος το «παράθυρο» για το φορολογικό διαζύγιο των συζύγων. Ωστόσο, η επιλογή της χωριστής δήλωσης δεν είναι μονόδρομος επιτυχίας, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε φουσκωμένα εκκαθαριστικά.

Σε ρυθμούς φορολογικών δηλώσεων αρχίζουν να κινούνται σιγά-σιγά οι φορολογούμενοι, με την ΑΑΔΕ να θέτει σε λειτουργία τη διαδικασία για όσους έγγαμους επιθυμούν να ακολουθήσουν χωριστούς δρόμους έναντι της Εφορίας. Η προθεσμία «τρέχει» και οι σύζυγοι καλούνται να αποφασίσουν άμεσα αν θα υποβάλουν κοινό ή χωριστό έντυπο Ε1.

Μια απόφαση που, ενώ φαινομενικά προσφέρει ελευθερία και ιδιωτικότητα, κρύβει σημαντικές φορολογικές παγίδες που μπορούν να μετατρέψουν την αυτονομία σε... δημοσιονομικό εφιάλτη.

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τα ζευγάρια που σκέφτονται να τραβήξουν… ξεχωριστό φορολογικό δρόμο. Από χθες 12 Ιανουαρίου και έως τις 2 Μαρτίου, η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ δέχεται αιτήσεις για το λεγόμενο «φορολογικό διαζύγιο», δηλαδή την επιλογή υποβολής χωριστών φορολογικών δηλώσεων για το φορολογικό έτος 2025 (δηλώσεις 2026).

Η επιλογή αυτή μπορεί να γίνει ακόμη και μονομερώς, καθώς αρκεί ένας εκ των συζύγων να υποβάλει τη γνωστοποίηση  και δεσμεύει αυτόματα και τον άλλον.

Ποιοι δεν χρειάζεται να κάνουν ξανά αίτηση

Όσα ζευγάρια είχαν ήδη επιλέξει χωριστές δηλώσεις την προηγούμενη χρονιά δεν χρειάζεται να κάνουν καμία ενέργεια, εφόσον επιθυμούν να συνεχίσουν με το ίδιο καθεστώς.

Η είσοδος στην πλατφόρμα απαιτείται μόνο αν θέλουν να ανακαλέσουν την επιλογή τους. Αν μετά την ανάκληση θελήσουν ξανά χωριστή δήλωση, τότε πρέπει να την υποβάλουν εκ νέου εντός της προθεσμίας.

Τι αλλάζει στην πράξη με το «φορολογικό διαζύγιο»

Πριν πατηθεί το «οριστική υποβολή», οι σύζυγοι καλό είναι να γνωρίζουν τι σημαίνει πρακτικά η χωριστή δήλωση:

• Δεν υπάρχει οικογενειακό εισόδημα για την κάλυψη τεκμηρίων. Κατοικίες, αυτοκίνητα και λοιπά τεκμήρια βαραίνουν αποκλειστικά τον καθένα ξεχωριστά.

• Δεν μεταφέρονται αποδείξεις από τον έναν σύζυγο στον άλλον. Όποιος δεν καλύπτει το απαιτούμενο 30%, επιβαρύνεται με πρόσθετο φόρο 22%.

• Τα επιδόματα δεν επηρεάζονται από τη χωριστή δήλωση.

• Κάθε σύζυγος δηλώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας ή μίσθωσης της κατοικίας που του αναλογεί.

• Τα τέκνα δηλώνονται και από τους δύο γονείς ως εξαρτώμενα μέλη.

• Το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομά του προστίθεται στον γονέα με το υψηλότερο εισόδημα.

• Οφειλές του ενός συζύγου δεν μπλοκάρουν τη φορολογική ενημερότητα του άλλου.

• Δεν απαιτείται χωριστή δήλωση σε περιπτώσεις διαφορετικής φορολογικής κατοικίας - αυτό καλύπτεται ήδη από το σύστημα.

Ο «οδηγός» της ΑΑΔΕ και η κρίσιμη ημερομηνία

Η ΑΑΔΕ έχει εκδώσει αναλυτικό οδηγό ερωτήσεων–απαντήσεων, ώστε να μην υπάρχουν γκρίζες ζώνες για τη διαδικασία. Η γνωστοποίηση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της διαδρομής:

Ψηφιακές Υπηρεσίες → Φορολογικές Υπηρεσίες → Εισόδημα → Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης

Η προθεσμία λήγει κανονικά στις 28 Φεβρουαρίου, όμως ειδικά για φέτος έχει δοθεί παράταση έως τις 2 Μαρτίου. Μέχρι τότε μπορεί να γίνει και ανάκληση της επιλογής.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν τη γνωστοποίηση

Τη γνωστοποίηση μπορεί να την κάνει:

• οποιοσδήποτε από τους δύο συζύγους
• ή και οι δύο
• ή εξουσιοδοτημένος λογιστής – φοροτεχνικός

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι και οι δύο σύζυγοι να διαθέτουν προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης.

Τελικά, συμφέρει το «φορολογικό διαζύγιο»;

Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους. Για ορισμένα ζευγάρια αποτελεί εργαλείο προστασίας από τεκμήρια και οφειλές. Για άλλα μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση.

Το σίγουρο είναι ένα, η προθεσμία δεν αφήνει περιθώρια για καθυστερήσεις και η απόφαση πρέπει να ληφθεί συνειδητά, με πλήρη εικόνα των συνεπειών.

Οι «παγίδες» στις χωριστές φορολογικές δηλώσεις

Η πλατφόρμα άνοιξε στις 12.01.2026 και θα παραμείνει ενεργή μέχρι τις 2.03.2026. Μετά την παρέλευση της διορίας αυτής, η επιλογή δεν μπορεί να αλλάξει για το τρέχον φορολογικό έτος.

Η απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται «ελαφρά τη καρδία». Αν και η φορολογική «αυτονομία» και ανεξαρτησία των συζύγων φαντάζει ελκυστική, η επιλογή της οικογενειακής δήλωσης συνήθως υπερτερεί, κατά τη διαδικασία της τελικής εκκαθάρισης των φόρων εισοδήματος.

Συγκεκριμένα:

1. Ο «μύθος» του συμψηφισμού χρεών

Παλαιότερα, βασικό κίνητρο για το οποίο σύζυγοι επιζητούσαν (και δικαστικά ακόμη) τη χωριστή υποβολή φορολογικής δήλωσης, ήταν ο φόβος ότι τυχόν επιστροφή φόρου του ενός συζύγου, θα συμψηφιζόταν με οφειλές του άλλου.

Αυτό, πλέον, δεν ισχύει ως κίνητρο. Η ΑΑΔΕ εκδίδει χωριστά εκκαθαριστικά σημειώματα ακόμη και στις κοινές δηλώσεις, πιστώνοντας ή χρεώνοντας τον κάθε σύζυγο ατομικά. Επομένως, ο φόβος του συμψηφισμού είναι αβάσιμος στην πλειονότητα των περιπτώσεων.

2. Η παγίδα των Τεκμηρίων

Αυτός είναι ο κυριότερος λόγος για να μην επιλεγεί χωριστή δήλωση. Στην κοινή δήλωση, το εισόδημα του ενός συζύγου μπορεί να καλύψει τα τεκμήρια διαβίωσης (σπίτια, αυτοκίνητα, δάνεια) του άλλου. Ενώ σε χωριστή δήλωση, αν ο ένας σύζυγος έχει χαμηλό εισόδημα αλλά περιουσιακά στοιχεία στο όνομά του, θα φορολογηθεί βάσει τεκμηρίων, καθώς δεν θα μπορεί να επικαλεστεί το εισόδημα του άλλου συζύγου, για να καλύψει τη διαφορά.

3. Κοινωνικά Επιδόματα

Αν και πολλοί θεωρούν ότι θα βγουν κερδισμένοι εμφανίζοντας ότι, μεμονωμένα, ο ένας σύζυγος έχει χαμηλότερο εισόδημα από τον άλλον, η υποβολή χωριστών δηλώσεων δεν επηρεάζει την καταβολή των κοινωνικών και οικογενειακών επιδομάτων (π.χ. Α21, επιδόματα θέρμανσης κ.λπ.). Τα επιδόματα αυτά υπολογίζονται ούτως ή άλλως πάντοτε με βάση το συνολικό οικογενειακό εισόδημα. Οι υπηρεσίες «βλέπουν» τον ΑΦΜ του συζύγου και αθροίζουν τα εισοδήματα, ανεξάρτητα από το αν οι δηλώσεις είναι χωριστές ή κοινές. Δεν υπάρχει, συνεπώς, τρόπος απόκρυψης εισοδήματος για λήψη επιδομάτων μέσω αυτής της οδού.

Επιπλέον, τόσο τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο όσο και τα αναγνωρισμένα, δηλώνονται στις χωριστές δηλώσεις, ως εξαρτώμενα μέλη, και από τους 2 συζύγους. Αν όμως υπάρχει εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομα του τέκνου, τότε το εισόδημα του προστίθεται στο εισόδημα του γονέα με τις μεγαλύτερες απολαβές.

Ειδικά τα νέα ζευγάρια, υποβάλλουν αρχικά κοινή δήλωση αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος σύναψης του γάμου και για τα εισοδήματα του έτους αυτού.

Από την άλλη, τα μέρη συμφώνου συμβίωσης δεν απαιτείται να γνωστοποιούν την επιθυμία τους για υποβολή χωριστών φορολογικών δηλώσεων καθώς εκ του νόμου υπάρχει η δυνατότητα υποβολής κοινής δήλωσης ή χωριστών δηλώσεων.