The Greek Supreme Court (Areios Pagos) has delivered a landmark ruling regarding the "Katselis Law" (household insolvency), mandating that interest must be calculated on the monthly installment rather than the total outstanding capital. This decision significantly lowers monthly payments for over 200,000 borrowers and reshapes the cash flow projections for loan servicers and the "Hercules" securitization program.

Η απόφαση αυτή αποτελεί σημείο καμπής για την ελληνική αγορά ιδιωτικού χρέους. Αν και συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους για τους Servicers και τους κατόχους NPLs μειώνοντας το συνολικό ανακτήσιμο ποσό, βελτιώνει δραστικά τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων αποπληρωμής, μειώνοντας τον κίνδυνο 'νέας αθέτησης' (re-default) για χιλιάδες νοικοκυριά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

    Η Αλλαγή: Ο τόκος εφαρμόζεται πλέον στη μηνιαία δόση, όχι στο συνολικό χρέος.

    Το Όφελος: Οι μηνιαίες δόσεις θα μπορούσαν να μειωθούν κατά ~30% (δραστική ανακούφιση για τους οφειλέτες).

    Ποιους Αφορά: Ισχύει για δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη και για τιτλοποιημένα δάνεια (Servicers/Πρόγραμμα «Ηρακλής»).

    Η Επιστροφή: Δεν προβλέπεται επιστροφή μετρητών· οι επιπλέον καταβολές που έχουν γίνει θα αφαιρούνται από το εναπομένον κεφάλαιο.

Greek NPLs Sector: Supreme Court Ruling Changes Debt Landscape | Νόμος Κατσέλη: Η Ιστορική Απόφαση του Αρείου Πάγου

MYKONOS/GREECE – Mykonos Ticker

Σε μια απόφαση-σταθμό που επανακαθορίζει τους κανόνες του ιδιωτικού χρέους, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου δικαίωσε οριστικά τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη (Ν. 3869/2010). Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της ορισθείσας μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, βάζοντας τέλος σε καταχρηστικές πρακτικές τραπεζών και servicers που οδηγούσαν σε διόγκωση του χρέους παρά την τήρηση των ρυθμίσεων.

The Core Ruling: Capital vs. Installment

Τι αλλάζει ακριβώς στον υπολογισμό;

Μέχρι σήμερα, η συνήθης πρακτική των πιστωτών ήταν ο εκτοκισμός του συνολικού άληκτου κεφαλαίου. Αυτό σήμαινε πως ακόμη και αν ο οφειλέτης πλήρωνε κανονικά τη δόση του, το κεφάλαιο μειωνόταν ελάχιστα λόγω των υψηλών τόκων. Η απόφαση του Αρείου Πάγου επιβάλλει:

    Τέλος στον ανατοκισμό του κεφαλαίου: Το επιτόκιο θα εφαρμόζεται μόνο στο ποσό της μηνιαίας δόσης.

    Στόχος: Η διασφάλιση της βιωσιμότητας της ρύθμισης και η προστασία της κύριας κατοικίας, όπως ήταν το αρχικό πνεύμα του νόμου.

Market Impact & Servicers

Ποια δάνεια επηρεάζονται;

Η απόφαση έχει οριζόντια εφαρμογή και αφορά περίπου 200.000 δανειολήπτες. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι καλύπτει:

    Δάνεια που παραμένουν στους ισολογισμούς των Τραπεζών.

    Τιτλοποιημένα δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί σε Funds (Servicers) μέσω του προγράμματος «Ηρακλής».

    Strategic Note: Ενώ νομικοί κύκλοι εκτιμούν πως η απόφαση δεν επηρεάζει άμεσες ρυθμίσεις εκτός νόμου Κατσέλη (π.χ. εξωδικαστικός), δημιουργεί ένα ισχυρό ηθικό και νομικό προηγούμενο για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων συνολικά.

Το Mykonos Ticker αποκωδικοποιεί την απόφαση, ενσωματώνοντας και τις 19 κρίσιμες ερωτήσεις-απαντήσεις που διαμορφώνουν το νέο τοπίο.

Ενότητα Α: Η Ουσία της Απόφασης (Τι Αλλάζει)

The Core Ruling

Ο πυρήνας της απόφασης αφορά τον τρόπο που χρεώνονται οι τόκοι. Μέχρι σήμερα, η πρακτική οδηγούσε σε διόγκωση του χρέους παρά τις πληρωμές.

Ερ. Ποιος ήταν ο κύριος στόχος της παρέμβασης του Ανώτατου Δικαστηρίου;

Απ. Η προστασία της κύριας κατοικίας και η διασφάλιση της βιωσιμότητας των ρυθμίσεων, ώστε να μην οδηγούνται οι οφειλέτες σε νέα αδιέξοδα.

Ερ. Ποια ήταν τα σημεία για τα οποία δικαιώθηκαν οι δανειολήπτες;

Απ. Το δικαστήριο έκρινε καταχρηστικό το γεγονός ότι ο τόκος υπολογιζόταν επί του συνολικού κεφαλαίου. Αυτό οδηγούσε σε υπέρογκες δόσεις και επέτρεπε σε εταιρείες διαχείρισης να ασκούν ασφυκτικές πιέσεις, παρουσιάζοντας φουσκωμένα ποσά ως δήθεν «νόμιμες» επιβαρύνσεις.

Ερ. Πώς θα γίνει πλέον ο επανυπολογισμός των τόκων;

Απ. Ο υπολογισμός των τόκων πρέπει υποχρεωτικά να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.

Ερ. Πώς θα επηρεαστούν οι δόσεις;

Απ. Οι δόσεις δεν θα αυξάνονται πλέον υπέρμετρα λόγω ανατοκισμού. Αναμένεται σημαντική μείωση στο τελικό πληρωτέο ποσό κάθε μήνα.

Ενότητα Β: Οικονομικός Αντίκτυπος & Επιστροφές (Data Visualization)

The Financial Impact

Ο Δημήτρης Σπυράκος, συντάκτης του νόμου Κατσέλη, δίνει ένα σαφές παράδειγμα:

    "Η δόση για ποσό ρύθμισης 120.000 ευρώ σε είκοσι χρόνια, με μέσο επιτόκιο 4%, διαμορφώνεται σε 520 ευρώ (με τη νέα απόφαση) αντί για 727 ευρώ (παλαιά πρακτική)."

Ερ. Θα επιστραφούν χρήματα (μετρητά) στους δανειολήπτες;

Απ. Όχι. Δεν θα δοθούν χρήματα στο χέρι. Αντίθετα, τα πρόσθετα ποσά που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως όλα αυτά τα χρόνια, θα αφαιρεθούν (συμψηφιστούν) από το συνολικό ύψος του εναπομείναντος δανείου.

Ερ. Tι σημαίνει στην πράξη η εφαρμογή της απόφασης;

Απ. Σημαίνει τρία πράγματα: α) Νέο, ορθό υπολογισμό τόκων, β) προσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων, και γ) συμψηφισμό των χρημάτων που κατέβαλαν αδίκως οι δανειολήπτες.

Ερ. Μπορεί να υπολογίζει μόνος του ο δανειολήπτης το ύψος της δόσης;

Απ. Ναι, διαιρώντας τη συνολική οφειλή διά 240 (μέγιστος αριθμός δόσεων) συν το τρέχον επιτόκιο επί του ποσού της δόσης.

Ερ. Πόσο είναι ο μέγιστος αριθμός δόσεων;

Απ. 240 δόσεις (20 έτη).

Ενότητα Γ: Πεδίο Εφαρμογής & Servicers

Scope & Market Reaction

Το τοπίο των Servicers και του προγράμματος «Ηρακλής» επηρεάζεται άμεσα.

Ερ. Η απόφαση έχει οριζόντια εφαρμογή;

Απ. Ναι, αφορά το σύνολο των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη που επλήγησαν από τα πανωτόκια.

Ερ. Ποια δάνεια ακριβώς αφορά;

Απ. Αφορά τόσο τα δάνεια που διατηρούν οι τράπεζες, όσο και τα τιτλοποιημένα δάνεια (πρόγραμμα «Ηρακλής») που διαχειρίζονται οι Servicers, πάντα υπό την ομπρέλα του νόμου Κατσέλη.

Ερ. Τι θα γίνει με τα δάνεια που πουλήθηκαν σε servicers;

Απ. Η απόφαση ισχύει κανονικά. Καλό είναι ο δανειολήπτης να έλθει σε συμφωνία με τον servicer, διαπραγματευόμενος το ποσό ελάφρυνσης των υποχρεώσεών του βάσει της δικαστικής απόφασης.

Ερ. Η απόφαση αυτή θα επηρεάσει και άλλες κατηγορίες δανείων (π.χ. εξωδικαστικό);

Απ. Επίσημα, όχι (Ερ. 15). Ωστόσο, νομικοί κύκλοι (Ερ. 6 & 18) υποστηρίζουν ότι ίσως δημιουργηθεί νομικό προηγούμενο ("βάση") για οφειλέτες κόκκινων δανείων που ρύθμισαν μέσω εξωδικαστικού, οι οποίοι θα μπορούσαν να επικαλεστούν την αρχή της ισότητας.

Ερ. Υπάρχουν περιθώρια συνεργασίας τραπεζών – servicers;

Απ. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να συνεργαστούν μεταξύ τους. Ο δανειολήπτης θα πρέπει να αποφασίσει από ποιον θα απαιτήσει τα όσα δικαιούται.

Ενότητα Δ: Χρονοδιάγραμμα & Επόμενα Βήματα
Timeline & Next Steps

Ερ. Πότε θα καθαρογραφεί η απόφαση του Αρείου Πάγου;

Απ. Σε περίπου έναν μήνα, ίσως και νωρίτερα.

Ερ. Τι αναμένουν οι δανειολήπτες από τις τράπεζες;

Απ. Ενημέρωση για τις νέες, χαμηλότερες δόσεις και αποστολή νέου δοσολογίου.

Ερ. Τι θα γίνει με τις εκκρεμείς υποθέσεις στα ειρηνοδικεία;

Απ. Οι δικαστές θα αποφασίσουν αφού πρώτα διαβάσουν το σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, ευθυγραμμιζόμενοι με την ανώτατη κρίση.

Ερ. Όσοι έχασαν τα σπίτια τους σε πλειστηριασμούς, μπορούν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις;

Απ. Ναι. Είναι ζήτημα που θα αξιολογηθεί κατά περίπτωση, αλλά μπορούν να απαιτηθούν αποζημιώσεις αν ο πλειστηριασμός βασίστηκε σε φουσκωμένη οφειλή.

Ερ. Υπάρχει ανάγκη νέας νομοθέτησης;

Απ. Μόνο στον βαθμό που διαπιστωθούν σοβαρά προβλήματα στην εναρμόνιση της τραπεζικής αγοράς με την απόφαση του Αρείου Πάγου.

Η απόφαση αυτή αποκαθιστά τη δικαιοσύνη στη σχέση δανειολήπτη-πιστωτή εντός του Νόμου Κατσέλη. Για τους επενδυτές ακινήτων και τους αναλυτές της αγοράς, σηματοδοτεί μια περίοδο αναπροσαρμογής των ροών εσόδων (cash flows) των χαρτοφυλακίων NPLs, αλλά και μεγαλύτερη σταθερότητα στην κοινωνική βάση της χώρας.