As World Cancer Day 2026 approaches, the European Union faces a critical health challenge with cancer diagnoses projected to rise by 18% by 2040. In response, the European Commission has released the 5th Edition of the European Code Against Cancer. This comprehensive guide outlines 14 evidence-based recommendations that could prevent 40% of all cases, shifting the focus from treatment to proactive prevention.

Το ιλιγγιώδες ετήσιο κόστος των 93 δισεκατομμυρίων ευρώ στην ΕΕ αποτελεί απλώς το οικονομικό αποτύπωμα μιας πολύ βαθύτερης ανθρωπιστικής κρίσης. Ωστόσο, η έκδοση του 5ου Ευρωπαϊκού Κώδικα σηματοδοτεί μια κομβική στροφή: οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καθίστανται πλέον εξίσου υπεύθυνοι με τους πολίτες. Τα δεδομένα είναι σαφή - η πρόληψη δεν αποτελεί πλέον απλώς μια σύσταση, αλλά τη μόνη βιώσιμη στρατηγική για τα συστήματα δημόσιας υγείας της Ευρώπης.

    Η Απειλή: 1,3 εκατομμύρια θάνατοι στην ΕΕ το 2022.

    Η Ελπίδα: Το 40% των περιπτώσεων μπορεί να αποφευχθεί πλήρως.

    Ο Ειδικός: Ο Καθηγητής Θ. Δημόπουλος εξηγεί τον "πολλαπλασιαστή ισχύος" της πρόληψης.

    Η Λύση: 14 επιστημονικά τεκμηριωμένοι κανόνες ζωής.

MYKONOS/GREECE – Mykonos Ticker

Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Με τις νέες διαγνώσεις να προβλέπεται να αυξηθούν κατά περίπου 18% έως το 2040, η ανάγκη για δράση είναι επιτακτική.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, η κυκλοφορία της 5ης έκδοσης του Ευρωπαϊκού Κώδικα κατά του Καρκίνου υπενθυμίζει ότι η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο μας.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Καθηγητής Θεραπευτικής - Αιματολογίας - Ογκολογίας και τ. Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θάνος Δημόπουλος:

    «Η ευρεία υιοθέτηση αυτών των οδηγιών είναι ιδιαίτερα σημαντική δεδομένου ότι τουλάχιστον 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθούν. Επιπλέον, πολλά χρόνια νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης, στεφανιαία νόσος, υπέρταση) συνδέονται με παρόμοιους παράγοντες κινδύνου. Επομένως, το όφελος μπορεί να είναι πολλαπλασιαστικό».

Ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση των 14 συστάσεων, ώστε να γίνουν κατανοητές και να ενταχθούν άμεσα στην καθημερινότητά σας.

Οι 14 Συστάσεις: Ο Πλήρης Οδηγός Πρόληψης

Α. Τρόπος Ζωής & Καθημερινές Συνήθειες

1. Κάπνισμα:

Μηδενική ανοχή Μην καπνίζετε και μην κάνετε χρήση καπνού σε καμία μορφή (συμπεριλαμβανομένου του ατμίσματος). Αν καπνίζετε, κόψτε το άμεσα. Η διακοπή, ακόμα και μετά από χρόνια, μειώνει τον κίνδυνο.

2. Παθητικό Κάπνισμα:

Καθαρός αέρας Κάντε το σπίτι και το αυτοκίνητό σας ζώνες ελεύθερες από καπνό. Προστατέψτε την οικογένειά σας από την εισπνοή καπνού τρίτων.

3. Σωματικό Βάρος:

Διατηρήστε το φυσιολογικό Η παχυσαρκία συνδέεται με πολλούς τύπους καρκίνου. Περιορίστε τρόφιμα με πολλές θερμίδες, ζάχαρη και λιπαρά. Προτιμήστε νερό αντί για ζαχαρούχα ποτά.

4. Σωματική Δραστηριότητα:

Κινηθείτε καθημερινά Περιορίστε την καθιστική ζωή. Εντάξτε το γρήγορο περπάτημα ή την άσκηση στην καθημερινότητά σας (τουλάχιστον 30 λεπτά τη μέρα).

5. Υγιεινή Διατροφή: Επιστροφή στη φύση

    Βάση: Δημητριακά ολικής αλέσεως, όσπρια, λαχανικά και φρούτα.

    Περιορισμός: Κόκκινο κρέας.

    Αποφυγή: Επεξεργασμένα κρέατα (αλλαντικά), τα οποία θεωρούνται επιβεβαιωμένα καρκινογόνα.

Β. Περιβάλλον και Προστασία

6. Αλκοόλ:

Καλύτερα καθόλου Για την πρόληψη του καρκίνου, δεν υπάρχει "ασφαλές όριο". Περιορίστε ή αποφύγετε τελείως την κατανάλωση αλκοόλ.

7. Μητρικός Θηλασμός

Ο θηλασμός προστατεύει τη μητέρα, κυρίως από τον καρκίνο του μαστού. Συστήνεται για όσο το δυνατόν περισσότερο.

8. Έκθεση στον Ήλιο

Αποφύγετε την υπερβολική έκθεση (ειδικά τα παιδιά) και χρησιμοποιείτε πάντα αντηλιακό. Απαγορεύεται η χρήση σολάριουμ.

9. Κίνδυνοι στην Εργασία

Ενημερωθείτε για καρκινογόνους παράγοντες στον χώρο εργασίας και απαιτήστε προστασία από τον εργοδότη σας.

10. Ραδόνιο (Εσωτερικοί Χώροι)

Ελέγξτε αν το σπίτι σας έχει υψηλά επίπεδα ραδονίου (φυσικό ραδιενεργό αέριο). Αν χρειαστεί, προχωρήστε σε μετρήσεις και εργασίες μόνωσης.

11. Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Χρησιμοποιείτε ΜΜΜ ή ποδήλατο. Αποφύγετε την καύση ξύλων (τζάκι) ή άνθρακα μέσα στο σπίτι.

Γ. Ιατρική Πρόληψη & Εμβολιασμός

12. Λοιμώξεις: Εμβόλια και Εξετάσεις

    Εμβολιασμός: HPV και Ηπατίτιδα Β για αγόρια και κορίτσια.

    Έλεγχος: Για Ηπατίτιδα B/C και Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.

13. Ορμονική Θεραπεία Υποκατάστασης (HRT) Χρήση μόνο μετά από ιατρική συμβουλή για συμπτώματα εμμηνόπαυσης και για το ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο.

14. Προσυμπτωματικός Έλεγχος (Screening)

Οι εξετάσεις αυτές σώζουν ζωές εντοπίζοντας τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο:

    Έντερο: 50-69 ετών.

    Μαστός: 45-74 ετών (Μαστογραφία).

    Τράχηλος Μήτρας: 21-65 ετών.

    Πνεύμονας: 50-80 ετών (για καπνιστές).

Q: Ποιες είναι οι πιο σημαντικές εξετάσεις πρόληψης; 

A: Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας συνιστά οργανωμένο έλεγχο για καρκίνο παχέος εντέρου (50-69 ετών), μαστού (45-74 ετών), τραχήλου της μήτρας (21-65 ετών) και πνεύμονα (για καπνιστές 50-80 ετών).

Q: Βοηθάει πραγματικά η διατροφή στην πρόληψη; 

A: Ναι. Η αποφυγή επεξεργασμένων κρεάτων, ζάχαρης και αλκοόλ, σε συνδυασμό με διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες (όσπρια, φρούτα, λαχανικά), αποτελεί βασική ασπίδα κατά του καρκίνου.

Q: Βοηθάει η διακοπή του καπνίσματος αν καπνίζω πολλά χρόνια; 

A: Ναι. Ο Κώδικας αναφέρει ρητά ότι η διακοπή μειώνει άμεσα τους κινδύνους για την υγεία, ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα που καπνίζετε.

Η 5η Έκδοση του Ευρωπαϊκού Κώδικα κατά του Καρκίνου δεν είναι απλώς μια λίστα οδηγιών, αλλά μια πολιτική και κοινωνική δέσμευση. Το 2026 πρέπει να είναι η χρονιά που θα περάσουμε από τη "θεραπεία της νόσου" στην "προστασία της υγείας".