Greek presidential election / Η διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας - Τι προβλέπει το Σύνταγμα και ο Κανονισμός της Βουλής

Το Σάββατο, 25 Ιανουαρίου 2025 θα διεξαχθεί η πρώτη ονομαστική ψηφοφορία στη Βουλή για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, εν όψει της λήξης της θητείας της απερχόμενης Προέδρου, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, στις 13 Μαρτίου 2025.

Όπως προβλέπει το άρθρο 32 του Συντάγματος, η διαδικασία εκλογής του νέου Προέδρου πρέπει να ξεκινήσει τουλάχιστον έναν μήνα πριν τη λήξη της θητείας. Επομένως, η Βουλή των Ελλήνων καλείται να κινήσει τη διαδικασία εκλογής έως τις 13 Φεβρουαρίου 2025.

Η πρώτη ψηφοφορία, όπως ανακοινώθηκε, θα πραγματοποιηθεί στις 25 Ιανουαρίου. Ο κ. Τασουλας αναμένεται πάντως να εκλεγεί με την τέταρτη ψηφοφορία και απλή πλειοψηφία. Διότι αναμένεται να τον ψηφίσουν οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενδεχομένως της Ελληνικής Λύσης και ορισμένοι από τη δεξαμενή των ανεξάρτητων, οι περισσότεροι εκ των οποίων προέρχονται από την άκρα δεξιά.

Ας δούμε αναλυτικά τι προβλέπει το Σύνταγμα για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Η διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας

Σύμφωνα με το άρθρο 32 του Συντάγματος, η διαδικασία εκλογής Προέδρου έχει ως εξής:

1. Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη Βουλή γίνεται με ονομαστική ψηφοφορία και σε ειδική συνεδρίαση, που συγκαλείται από τον Πρόεδρο της Βουλής έναν τουλάχιστο μήνα πριν λήξει η θητεία του εν ενεργεία Προέδρου της Δημοκρατίας, κατά τα οριζόμενα στον Κανονισμό της Βουλής. Σε περίπτωση οριστικής αδυναμίας του Προέδρου της Δημοκρατίας να εκπληρώσει τα καθήκοντά του, κατά τους ορισμούς του άρθρου 34 παράγραφος 2, καθώς επίσης και σε περίπτωση που ο Πρόεδρος παραιτηθεί, πεθάνει ή κηρυχθεί έκπτωτος κατά τις διατάξεις του Συντάγματος, η συνεδρίαση της Βουλής για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας συγκαλείται μέσα σε δέκα ημέρες το αργότερο αφότου έληξε πρόωρα η θητεία του προηγούμενου Προέδρου.
2. Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας γίνεται σε κάθε περίπτωση για πλήρη θητεία.
3. Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται εκείνος που συγκέντρωσε την πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνολικού αριθμού των βουλευτών (200 βουλευτές)
4. Αν δεν συγκεντρωθεί η πλειοψηφία αυτή, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται, με την ανάγκη συγκέντρωσης της ίδιας πλειοψηφίας, ύστερα από πέντε ημέρες (200 βουλευτές). Αν δεν επιτευχθεί ούτε στη δεύτερη ψηφοφορία η οριζόμενη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ακόμη μία φορά ύστερα από πέντε ημέρες, οπότε εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών (180 βουλευτών).
5. Αν δεν επιτευχθεί ούτε και στην τρίτη ψηφοφορία η αυξημένη αυτή πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ύστερα από πέντε ημέρες και εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (150 βουλευτών). Αν δεν επιτευχθεί ούτε αυτή η πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ύστερα από πέντε ημέρες και εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε τη σχετική πλειοψηφία (120 βουλευτών). Σε περίπτωση ισοψηφίας εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο αριθμό ψήφων στην πρώτη ψηφοφορία της προηγούμενης παραγράφου.
6. Αν η Βουλή είναι απούσα, συγκαλείται εκτάκτως για να εκλέξει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κατά τους ορισμούς της παραγράφου 4.
   Αν η Βουλή έχει διαλυθεί με οποιονδήποτε τρόπο, η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας αναβάλλεται ώσπου να συγκροτηθεί σε σώμα η νέα Βουλή και μέσα σε είκοσι ημέρες, το αργότερο, από τη συγκρότησή της, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παραγράφους 3 και 4, αφού τηρηθούν και οι ορισμοί της παραγράφου 1 του άρθρου 34.
7. Αν η διαδικασία για την εκλογή νέου Προέδρου, που ορίζεται στις προηγούμενες παραγράφους, δεν περατωθεί εγκαίρως, ο ήδη Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξακολουθεί να ασκεί τα καθήκοντά του και μετά τη λήξη της θητείας του ώσπου να αναδειχθεί νέος Πρόεδρος.

Τα προσόντα εκλογιμότητας

Σύμφωνα με το άρθρο 31, τα προσόντα που πρέπει να συγκεντρώνει ο Πρόεδρος είναι τέσσερα:

1. Η ελληνική ιθαγένεια, η οποία πρέπει να έχει αποκτηθεί πέντε τουλάχιστον χρόνια πριν από την εκλογή.
2. Η ελληνική καταγωγή, από τον πατέρα ή τη μητέρα.
3. Η συμπλήρωση του τεσσαρακοστού έτους της ηλικίας κατά την ημέρα της εκλογής.
4. Η νόμιμη ικανότητα του εκλέγειν (ενεργητικό εκλογικό δικαίωμα).

Η θητεία του

Σύμφωνα με το άρθρο 30, η θητεία του Προέδρου είναι πενταετής και παρατείνεται σε δύο περιπτώσεις:

• Σε περίπτωση πολέμου, έως τη λήξη του.
• Σε περίπτωση κατά την οποία η διαδικασία εκλογής του νέου Προέδρου δεν περατωθεί εγκαίρως, έως την ανάδειξη του νέου Προέδρου.

Σημειώνεται ότι το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι ασυμβίβαστο με οποιοδήποτε άλλο αξίωμα, θέση ή έργο.

Τι προβλέπει ο Κανονισμός της Βουλής

Όπως αναφέρεται στον Κανονισμό της Βουλής, η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας εγγράφεται σε ειδική ημερήσια διάταξη της Βουλής, της οποίας η ανακοίνωση γίνεται πέντε πλήρεις ημέρες πριν από την οριζόμενη σ’ αυτήν ημερομηνία ψηφοφορία, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 3 του Συντάγματος.

Της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν προηγείται συζήτηση.

H Boυλή ψηφίζει ύστερα από προτάσεις που μπoρoύν να γίνουν μόνο από τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες.

H oνoμαστική ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας διεξάγεται πάντοτε με oνoμαστική κλήση. Σε καμιά περίπτωση δεν επιτρέπεται αιτιολόγηση της ψήφου.

Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται όπoιoς συγκεντρώσει την κατά το άρθρο 32 παρ. 3 και 4 του Συντάγματος πλειοψηφία.