Ecclesiastical Communications Policy / Η Ιεραρχία θέτει «κόκκινες γραμμές» & δεκάλογο, για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών στα social media! Δεν χρειάζεται δημόσια τοποθέτηση για κάθε θέμα, καμία δημόσια αντιπαράθεση, ύβρεις, χλεύη, διαπόμπευση ή προσωπική απαξίωση! 

Στη θεσμοθέτηση αυστηρών κανόνων προχωρά η Ιεραρχία, θέτοντας τις «κόκκινες γραμμές» και έναν σαφή δεκάλογο για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών στα social media. Σε μια εποχή όπου ο δημόσιος λόγος στο διαδίκτυο συχνά οξύνεται, η Εκκλησία καθιστά σαφές ότι δεν χρειάζεται δημόσια τοποθέτηση για κάθε θέμα, ενώ απαγορεύονται ρητά η δημόσια αντιπαράθεση, οι ύβρεις, η χλεύη, η διαπόμπευση και η προσωπική απαξίωση. Δείτε αναλυτικά τι περιλαμβάνει το πλαίσιο συμπεριφοράς που καλούνται να ακολουθήσουν οι ιερείς και ποιες είναι οι κυρώσεις για τους παραβάτες.

Τι προβλέπει ο νέος οδηγός:

• Καμία εμπλοκή σε οξείες διαδικτυακές διαμάχες, ύβρεις ή χλεύη.
• Αποχή από τοποθετήσεις που δεν εμπίπτουν στο ποιμαντικό έργο.
• Διατήρηση του μέτρου και του εκκλησιαστικού ήθους στον ψηφιακό κόσμο.

«Καμπανάκι» της Ιεράς Συνόδου στους κληρικούς για την παρουσία τους στα social media - «Μην οικοδομείτε προσωπικό brand»

Όρια και κανόνες στη χρήση των social media από κληρικούς θέτει η Ιερά Σύνοδος, ανοίγοντας τον φάκελο της ψηφιακής παρουσίας της Εκκλησίας με φόντο την προστασία του κύρους της.

Ένα βίντεο που κυκλοφόρησε στα social media, στο οποίο φέρεται ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης να τραγουδά μαζί με άλλους κληρικούς το γνωστό μικρασιάτικο τραγούδι «Στο ’πα και στο ξαναλέω», έφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ολοένα και πιο έντονη παρουσία των ιερέων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το μήνυμα είναι κατηγορηματικό: τα social media δεν είναι χώρος για δημόσιες αντιπαραθέσεις, τοξικότητα ή προσωπικές επιθέσεις!

Το ζήτημα απασχόλησε την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία αφιέρωσε ειδική εισήγηση στην «αυξανόμενη παρουσία των Κληρικών στο διαδίκτυο». Όπως επισημάνθηκε, το διαδίκτυο αποτελεί πλέον «αντικειμενική πραγματικότητα» στη ζωή της κοινωνίας, με την παρουσία των κληρικών σε αυτό να προκαλεί τόσο θετικές όσο και αρνητικές σκέψεις και προβληματισμούς.

Η Ιερά Σύνοδος αναγνωρίζει ότι τα σύγχρονα μέσα μπορούν να αξιοποιηθούν από τους κληρικούς στην αποστολή τους και ως ένας τρόπος επικοινωνίας με την κοινωνία και ιδιαίτερα με τους νέους. Την ίδια στιγμή, όμως, επισημαίνει τους κινδύνους από την υπερβολική χρήση τους και υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα σαφές πλαίσιο ποιμαντικών αρχών. «Ούτε η άκριτη αποδοχή του, αλλά ούτε και μια φοβική αντιμετώπιση, που θα οδηγούσε σε γενική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι σωστή. Χρειάζεται κι εδώ, εκτός από την επαγρύπνηση και η αρετή των αρετών: Η διάκριση!», αναφέρεται στην εισήγηση.

Οι 10 αρχές για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών

Για τη διασφάλιση του εκκλησιαστικού ήθους, ο Μητροπολίτης Χαλκίδος κατέθεσε δέκα βασικές αρχές ψηφιακής παρουσίας, για τον τρόπο δηλαδή, με τον οποίο οι κληρικοί θα πρέπει να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

• Ο κληρικός παραμένει κληρικός και στο διαδίκτυο.
• Δεν αποτελεί αυτόνομη εκκλησιαστική αυθεντία. Η δημόσια παρουσία του οφείλει να εκφράζει τη σχέση του με τον Επίσκοπο, την τοπική Εκκλησία ή την Ιερά Σύνοδο.
• Δεν χρειάζεται δημόσια τοποθέτηση για κάθε θέμα και κάθε γεγονός. Ο κληρικός οφείλει να λειτουργεί με αυτοσυγκράτηση.
• Καμία πληροφορία δεν πρέπει να αναπαράγεται χωρίς προηγούμενο έλεγχο, ιδιαίτερα όταν αφορά πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά ζητήματα.
• Καμία δημόσια αντιπαράθεση δεν δικαιολογεί ύβρεις, χλεύη, διαπόμπευση ή προσωπική απαξίωση.
• Οι εμπιστευτικές ποιμαντικές σχέσεις δεν αποτελούν υλικό δημοσιότητας.
• Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις προσωπικές ψηφιακές επικοινωνίες.
• Η ψηφιακή δράση δεν πρέπει να οικοδομεί προσωπικό «brand» ή «φίρμα-είδωλο» κληρικού, αλλά να παραπέμπει στον Χριστό και στην Εκκλησία.
• Η διαδικτυακή επικοινωνία πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να οδηγεί στην πραγματική συνάντηση, στην Ενορία, στη λατρευτική ζωή και στην κοινωνία των προσώπων.
• Απαιτείται βασική κατάρτιση των κληρικών για την ψηφιακή επικοινωνία, ώστε να γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών, τους μηχανισμούς εθισμού και πόλωσης, αλλά και τα νέα προβλήματα που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η απόφαση της Ιεραρχίας να θεσπίσει «κόκκινες γραμμές» δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική σύσταση, αλλά μια θεσμική κίνηση ψηφιακής διακυβέρνησης (digital governance).

Στόχος είναι η προστασία του θεσμικού κύρους της Εκκλησίας και η ανάσχεση φαινομένων ψηφιακού λαϊκισμού ή δημόσιων αντιπαραθέσεων από μέλη του κλήρου.

Στον επίλογο της εισηγήσεώς του ο Μητροπολίτης Χαλκίδος Χρυσόστομος, μεταξύ άλλων, επισήμανε ότι:

«Χρειαζόμαστε Κληρικούς, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα χωρίς να χρησιμοποιούνται από αυτά. Να έχουν παρουσία, χωρίς αυτοπροβολή. Να υπερασπίζουν την αλήθεια, χωρίς εμπάθεια. Να δημιουργούν επικοινωνία, που οδηγεί σε κοινωνία. Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία, χωρίς να επιτρέπουν στην τεχνολογία να καθορίζει ή να αλλοιώνει την ποιμαντική τους ταυτότητα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερη παρουσία της Εκκλησίας στο διαδίκτυο. 

Η παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο δεν αποτελεί πρόσκαιρο φαινόμενο, αλλά αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω.

Το βασικό ερώτημα, όπως τίθεται, είναι «Πώς μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο άνθρωπος, χωρίς να χάνει τον τρόπο με τον οποίο υπάρχει η ίδια ως Εκκλησία;»

Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία, χωρίς να επιτρέπουν στην τεχνολογία να καθορίζει ή να αλλοιώνει την ποιμαντική τους ταυτότητα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερη παρουσία της Εκκλησίας στο διαδίκτυο. Είναι κάτι δυσκολότερο και ουσιαστικότερο: περισσότερο εκκλησιαστικό ήθος!»