Το 2024 μας αποχαιρέτησε με μια σπουδαία είδηση για το χώρο της Παιδείας καθώς ο αρμόδιος υπουργός προανήγγειλε την ίδρυση και λειτουργία των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, ενός θεσμού που θα δώσει νέα πνοή στο χώρο της εκπαίδευσης. Οι πρώτες ανακοινώσεις έγιναν στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο λίγο πριν το τέλος Δεκεμβρίου και οι υπογραφές για την κύρωση της σύμβασης δωρεάς μεταξύ του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης» και του Ελληνικού Δημοσίου για την ίδρυση και λειτουργία των Δημόσιων Ωνασείων Σχολείων πραγματοποιηθούν σήμερα Δευτέρα 20 Ιανουαρίου.

Σε Δημόσια Ωνάσεια σχολεία μετατρέπονται 22 Γυμνάσια και Λύκεια

Τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (ΔΗΜ.Ω.Σ) θα αποτελέσουν βασικό πυλώνα της στρατηγικής αναβάθμισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας για ένα σύγχρονο και ανοιχτό περιβάλλον μάθησης που θα αξιοποιεί στο έπακρο τις δεξιότητες των μαθητών. 22 υφιστάμενα δημόσια Γυμνάσια και Λύκεια σε διάφορα σημεία της χώρας με έμφαση σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις θα τεθούν υπό την σκέπη του Ιδρύματος Ωνάση που θα αναλάβει εξ ολοκλήρου την εξυγίανσή τους τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και προγραμμάτων σπουδών προσφέροντας στους μαθητές τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με καινοτόμα προγράμματα και εκπαιδευτικές πρακτικές υψηλού επιπέδου. Τα πρώτα σχολεία του δικτύου που σύμφωνα με το ρεπορτάζ θα είναι 6 και σε πρώτη φάση θα είναι εντός Αττικής αναμένεται να λειτουργήσουν τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ το φιλόδοξο project θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το 2026.

Μέσα από το δίκτυο των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, οι μαθητές θα έρθουν σε επαφή με μια σχολική καθημερινότητα που θα τους παράσχει τα εφόδια και τις υποδομές να ανακαλύψουν και να αναπτύξουν τις δεξιότητες και τη σκέψη τους μέσω ειδικά διαμορφωμένων προγραμμάτων σπουδών που στοχεύουν σε μια ολιστική μαθησιακή εμπειρία και υπηρετούν το όραμα του «ανοιχτού σχολείου». Προτεραιότητα - παράλληλα με τη συστηματικότερη καλλιέργεια των δεξιοτήτων - είναι να δοθεί σε περισσότερους από 6.000 μαθητές η ευκαιρία να ενταχθούν σε ένα υβριδικό μοντέλο εκπαίδευσης, που θα συνδυάζει το περιεχόμενο της δημόσιας παιδείας με την πρωτοπορία, τη σύγχρονη γνώση και τις δεξιότητες που απαιτεί ο 21ος αιώνας.

Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία: Ίση πρόσβαση, αριστεία και καινοτομία στα χνάρια των Πρότυπων Σχολείων

Σαφής πρόθεση του Ιδρύματος Ωνάση είναι η καθιέρωση ενός σύγχρονου μοντέλου σχολικής λειτουργίας που προσομοιάζει αυτό των Πρότυπων Σχολείων που έχουν αγκαλιαστεί από γονείς και μαθητές και θεωρούνται από τους πιο επιτυχημένους σχολικούς θεσμούς. Υπό το πρίσμα αυτό οι μαθητές θα εισάγονται με εξετάσεις στην 1η Γυμνασίου, όπως συμβαίνει στα Πρότυπα. Η ίδια διαδικασία θα ακολουθείται για την εισαγωγή τους στην 1η Λυκείου, ενώ οι μαθητές που ήδη φοιτούν στην 2η και 3η τάξη των Γυμνασίων και Λυκείων που θα ενταχθούν στο Δίκτυο των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, παραμένουν και φοιτούν σε αυτά κανονικά.

Οι μαθητές που θα επιλεγούν να φοιτήσουν στα ΔΗΜ.Ω.Σ. έχοντας περάσει επιτυχώς τα τεστ γνώσεων και δεξιοτήτων που θα ορίσει το Υπουργείο Παιδείας πέραν του καθιερωμένου ωρολόγιου προγράμματος θα έχουν και 2 επιπλέον ώρες ημερησίως, για να συμμετάσχουν σε Ομίλους και Σύνολα εστιάζοντας σε σύγχρονα γνωστικά πεδία, όπως πληροφορική, STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics), τέχνες, ξένες γλώσσες και πολιτισμό.

Εξίσου ωφελημένοι θα είναι και οι εκπαιδευτικοί που θα στελεχώσουν τα ΔΗΜ.Ω.Σ με διαδικασία αντίστοιχη με αυτή που ακολουθείται για τους εκπαιδευτικούς των Πρότυπων σχολείων. Όσοι επιλεχθούν, θα αποκτήσουν εξειδικευμένες γνώσεις, μέσα από ειδικά προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης, για να καλύψουν τις ανάγκες του νέου σχολικού προγράμματος. Το Δημόσιο θα καλύπτει τους μισθούς τους ενώ η αποζημίωσή τους για τις έξτρα ώρες διδασκαλίας που θα προκύψουν από το πρόγραμμα του νέου σχολείου (με τη λειτουργία Ομίλων και Συνόλων) θα καλυφθούν εξ ολοκλήρου από τη δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση. Σε περίπτωση που συμμετέχουν και σε θερινά σχολεία (εφόσον υλοποιηθούν), η αμοιβή αυτή θα διπλασιάζεται.

Το σχολείο του Αύριο στο σήμερα

Όπως σημειώνεται από πλευράς Ιδρύματος Ωνάση «Με όραμα μια καλύτερη κοινωνία, αναγνωρίζουμε πως η παιδεία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για κάθε ενεργό πολίτη, για κάθε ευαισθητοποιημένο άνθρωπο. Δίνουμε πνοή σε νέες ιδέες, προσβλέπουμε στην εκπαίδευση του μέλλοντος και συνδράμουμε την πολιτεία στις προσπάθειές της για την περαιτέρω ενίσχυση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η συνέργεια αυτή έχει στόχο να ανοίξει νέους ορίζοντες στη δημόσια εκπαίδευση, για να έρθει το Σχολείο του Αύριο στο σήμερα, χτίζοντας ένα μέλλον γεμάτο ευκαιρίες για όλα τα παιδιά, με επίκεντρο σχολεία ανοιχτά στις τοπικές κοινωνίες.»

Το νέο δίκτυο των Ωνάσειων Σχολείων θα περιλαμβάνει σχολικές μονάδες που θα διαθέτουν:

• Ανακαινισμένα κτίρια, με την κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή.
• Κοινωνικούς Λειτουργούς και Ψυχολόγους για την υποστήριξη των μαθητών κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους.
• Μαθητές και μαθήτριες που θα έχουν ειδικό ενδιαφέρον για να φοιτήσουν στις νέες αυτές μονάδες. Όσοι και όσες επιλέξουν να δηλώσουν συμμετοχή θα επιλέγονται μέσα από διαφανείς διαδικασίες (ανάλογες με αυτές των Πρότυπων σχολείων), με τεστ γνώσεων και δεξιοτήτων που θα ορίσει και διαχειριστεί το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
• Σχολικό πρόγραμμα, ενισχυμένο κατά 2 ώρες ημερησίως, το οποίο θα καλύψει τις ανάγκες των επιπρόσθετων μαθημάτων και δραστηριοτήτων που θα περιλαμβάνουν οι Όμιλοι και τα Σύνολα που θα δημιουργηθούν στα επιλεγμένα σχολεία, εστιάζοντας σε σύγχρονα γνωστικά πεδία, όπως πληροφορική, STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics), τέχνες, ξένες γλώσσες και πολιτισμό.
• Έμπειρους καθηγητές που θα επιλέγονται από όσους υπηρετούν ήδη στα δημόσια σχολεία, με διαδικασία αντίστοιχη με αυτή που ακολουθείται για τους εκπαιδευτικούς των Πρότυπων σχολείων. Όσοι επιλεχθούν, θα αποκτήσουν εξειδικευμένες γνώσεις, μέσα από ειδικά προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης, για να καλύψουν τις ανάγκες του νέου σχολικού προγράμματος.
• Το Ελληνικό Δημόσιο θα καλύπτει τους μισθούς των εκπαιδευτικών αυτών, καθώς και του διοικητικού προσωπικού, όπως ισχύει για όλα τα δημόσια σχολεία. Η αποζημίωση των καθηγητών για τις έξτρα ώρες διδασκαλίας που θα προκύψουν από το πρόγραμμα του νέου σχολείου (με τη λειτουργία Ομίλων και Συνόλων) θα καλυφθούν από τη δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση. Σε περίπτωση που συμμετέχουν και σε θερινά σχολεία (εφόσον υλοποιηθούν), η αμοιβή αυτή θα διπλασιάζεται.

Πού θα βρίσκονται τα 22 Ωνάσεια Σχολεία

Τα πρώτα 6 αποτελούμενα από 3 Γυμνάσια και 3 Λύκεια, αναμένεται να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους τη σχολική χρονιά 2025-26.

Καταβάλλεται κάθε προσπάθεια ώστε ο αριθμός αυτός να αυξηθεί και να φτάσει τα 12 ή περισσότερα σχολεία.

Η εισαγωγή θα γίνεται κάθε Σεπτέμβριο όπως συμβαίνει με τα Πρότυπα Σχολεία ενώ όσοι φοιτούν ήδη θα αποφοιτήσουν κανονκά.

Οι 11 περιοχές που επελέγησαν είναι:

1. Κολωνός
2. Κυψέλη
3. Μενίδι
4. Πέραμα
5. Περιστέρι
6.  Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης
7. Εύοσμος Θεσσαλονίκης
   
8. Κοζάνη,
9. Ξάνθη,
10. Ρόδος 
11. Ηράκλειο Κρήτης

Τι θα προφέρουν και πώς θα γίνεται η εισαγωγή

Μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών των Ωνάσειων σχολείων θα είναι μαθήματα και δραστηριότητες με έμφαση την πληροφορική, τις ξένες γλώσσες, το STEM, τις τέχνες και τον πολιτισμό και τέλος ενισχυτική διδασκαλία προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Η εισαγωγή θα γίνεται στην Α’ Γυμνασίου ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα και στην Α’ Λυκείου να γίνει εισαγωγή μαθητών.

Τα δημόσια Ωνάσεια σχολεία (ΔΗΜ.Ω.Σ) σε 10 ερωτήσεις και απαντήσεις

1. Τι είναι τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία;

Πρόκειται για ένα δίκτυο υφιστάμενων δημόσιων σχολείων, τα οποία με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Ωνάση θα μετατραπούν σε Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, υπό την εποπτεία του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Πρόκειται για 22 Σχολεία (11 Γυμνάσια και 11 Λύκεια) σε όλη τη χώρα. Τον Σεπτέμβριο του 2025 θα λειτουργήσουν τουλάχιστον οι πρώτες 6 σχολικές μονάδες (3 Λύκεια, 3 Γυμνάσια), οι οποίες θα ανακοινωθούν μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2025.

Οι μαθήτριες και μαθητές που κατά την έναρξη λειτουργίας των ΔΗΜ.Ω.Σ. θα φοιτούν στη Β’ και Γ’ τάξη του Γυμνασίου και Λυκείου παραμένουν και ολοκληρώνουν τη φοίτησή τους σε αυτά. Ο συνολικός αριθμός μαθητών και μαθητριών στα ΔΗΜ.Ω.Σ θα φτάσει τις 6.000 ανά έτος και συνολικά πάνω από 22.000 σε ορίζοντα δωδεκαετίας.

2. Σε ποιες περιοχές θα λειτουργήσουν τα ΔΗΜ.Ω.Σ;

Απο το σύνολο των 22 σχολείων , τα 10 (Γυμνάσια – Λύκεια) θα λειτουργήσουν στην Περιφέρεια Αττικής και τα 12 στην υπόλοιπη Ελλάδα. Στην Αττική τα ΔΗΜ.Ω.Σ θα ιδρυθούν στον Κολωνό, την Κυψέλη, το Μενίδι, το Πέραμα και το Περιστέρι. Στην Θεσσαλονίκη, οι περιοχές που επελέγησαν είναι η Ξηροκρήνη και ο Εύοσμος. Στην περιφέρεια, ΔΗΜ.Ω.Σ. θα υποδεχθούν η Κοζάνη, η Ξάνθη, η Ρόδος και το Ηράκλειο.

Βασικό κριτήριο επιλογής ήταν η ενίσχυση περιοχών που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις. Προϋπόθεση ήταν επίσης να μην υπάρχουν άλλα πρότυπα ή πειραματικά σχολεία σε κοντινή απόσταση ενώ ρόλο έπαιξε και η γεωγραφική εγγύτητα των Γυμνασίων και Λυκείων που επελέγησαν, ώστε να διευκολύνεται η μεταξύ τους συνεργασία καθώς και η συνεργασία τους με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα.

Η τελική απόφαση για τις περιοχές ελήφθη ύστερα από στενή συνεργασία του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και του Ιδρύματος Ωνάση.

3. Πώς θα διοικούνται τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία;

Το Δίκτυο των ΔΗΜ.Ω.Σ. θα διοικείται από εννεαμελή Επιτροπή, στην οποία πέντε μέλη θα ορίζονται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού. Τα υπόλοιπα τέσσερα μέλη υποδεικνύονται από το Ίδρυμα Ωνάση.

Την ευθύνη για την καθημερινή λειτουργία των ΔΗΜ.Ω.Σ. θα έχουν α) ο Διευθυντής/Διευθύντρια β) ο Υποδιευθυντής/Υποδιευθύντρια και γ) ο Σύλλογος Διδασκόντων. Οι σχολικές μονάδες που εντάσσονται στο Δίκτυο υπάγονται διοικητικά στον οικεία Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

4. Ποιος είναι ο στόχος των ΔΗΜ.Ω.Σ;

Η διαμόρφωση ολοκληρωμένων πολιτών. Η  παροχή δημόσιας δωρεάν παιδείας υψηλής ποιότητας με στόχο την ολόπλευρη, αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη και καλλιέργεια των μαθητών. Η υλοποίηση καινοτόμων εκπαιδευτικών προγραμμάτων με αξιοποίηση βιωματικών μεθόδων διδασκαλίας και άλλων πρωτοπόρων διδακτικών πρακτικών και δράσεων. Η προαγωγή της επιστημονικής έρευνας στην εκπαίδευση, η προαγωγή της κατάρτισης των μαθητών στην ψηφιακή τεχνολογία και στην τεχνητή νοημοσύνη και  η προώθηση της πολυγλωσσίας.

5. Πώς θα λειτουργούν τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία;

Η φοίτηση θα είναι απολύτως δωρεάν. Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. θα ακολουθούν το πρόγραμμα των Πρότυπων Σχολείων, δίνοντας έμφαση στις Ανθρωπιστικές, Θετικές και Κοινωνικές Επιστήμες, στις Καλές Τέχνες, στην Ψηφιακή Παιδεία και στη Συναισθηματική και Κοινωνική Νοημοσύνη. Για την επίτευξη των στόχων, εκτός από το ωρολόγιο πρόγραμμα που ισχύει για τα Πρότυπα Σχολεία, θα λειτουργούν Όμιλοι και Σύνολα, με πρόσθετα αντικείμενα στις Θετικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, στις Γλώσσες, στην Τέχνη, στον Πολιτισμό και στον Αθλητισμό. Στους Ομίλους θα πραγματοποιούνται καινοτόμες δράσεις, ενισχυτική διδασκαλία και προετοιμασία για τις Πανελλαδικές εξετάσεις.

Η συμμετοχή των μαθητριών και μαθητών στους Ομίλους και στα Σύνολα θα είναι υποχρεωτική για τουλάχιστον 10 εκπαιδευτικές ώρες εβδομαδιαίως, καθ΄ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

6. Θα αλληλοεπιδρούν τα ΔΗΜ.Ω.Σ με τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία της περιοχής;

Στόχος είναι η ώσμωση που θα βοηθήσει συνολικά στην αναβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης. Στους Ομίλους και στα Σύνολα μπορούν να συμμετέχουν και μαθητές άλλων δημόσιων σχολικών μονάδων της ίδιας γεωγραφικής περιοχής, κατόπιν αίτησης και έγκρισής τους από τον Διευθυντή των ΔΗΜ.Ω.Σ..

7. Πώς θα εισάγονται οι μαθήτριες και μαθητές στα ΔΗΜ.Ω.Σ. και πώς θα επιλέγεται το εκπαιδευτικό προσωπικό;

Η εισαγωγή των μαθητών στην Α’ Γυμνασίου και στην Α’ Λυκείου θα γίνεται με παρόμοια διαδικασία που ισχύει και για τα Πρότυπα Σχολεία με συμμετοχή σε γραπτές εξετάσεις (τεστ) γνώσεων και δεξιοτήτων.

Το εκπαιδευτικό προσωπικό των ΔΗΜ.Ω.Σ. θα επιλέγεται επίσης με παρόμοια διαδικασία που ακολουθείται για το εκπαιδευτικό προσωπικό των Πρότυπων Σχολείων.

8. Ποιες είναι, με βάση τη σύμβαση, οι υποχρεώσεις του Ιδρύματος Ωνάση;

Το Ίδρυμα Ωνάση, μέσω δωρεάς συνολικού ύψους 160 εκ. ευρώ για 12 σχολικά έτη, θα καλύψει τον εξοπλισμό και την κτηριακή αναβάθμιση των υφιστάμενων κτηριακών υποδομών των 22 σχολικών μονάδων. Θα διαθέσει έως 1.000.000 ευρώ ανά σχολική μονάδα για την αναβάθμιση και βελτίωση των υποδομών και έως 500.000 ευρώ ανά σχολική μονάδα και ανά σχολικό έτος για την ενίσχυση δράσεων και την κάλυψη δαπανών. Ακόμα, το Ίδρυμα Ωνάση θα διαθέσει το ποσό των 6.000.000 ευρώ για την κάλυψη έκτακτων δαπανών που θα προκύψουν από τη λειτουργία του δικτύου των Ωνάσειων Σχολείων.

Το Ίδρυμα Ωνάση θα καλύπτει την πρόσθετη αμοιβή των εκπαιδευτικών  και του διοικητικού προσωπικού των ΔΗΜ.Ω.Σ. για την πρόσθετη απασχόλησή τους πέραν του ωραρίου τους αλλά και τις δαπάνες για τη λειτουργία των Ομίλων και των Συνόλων. Το Ίδρυμα Ωνάση θα καλύπτει τις δαπάνες για την ανάπτυξη και επιμόρφωση του εκπαιδευτικού προσωπικού μέσω της συμμετοχής σε εκπαιδευτικά προγράμματα στην Ελλάδα ή το εξωτερικό αλλά και για υποτροφίες.

9. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου;

Πέρα από τη δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση, το χρηματοδοτικό πλαίσιο των ΔΗΜ.Ω.Σ. θα είναι ίδιο με αυτό των Πρότυπων Σχολείων. Η μισθοδοσία του εκπαιδευτικού και διοικητικού προσωπικού θα καλύπτεται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και τα πάγια λειτουργικά έξοδα των σχολείων από τους Δήμους στους οποίους ανήκουν.

10. Από πότε θα ισχύσει η σύμβαση;

Η σύμβαση θα ισχύσει από την ημερομηνία κύρωσης της στη Βουλή και τη δημοσίευση της στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Πρόκειται για μία σύμπραξη μεταξύ του Ιδρύματος Ωνάση και του Ελληνικού Δημοσίου, κατά το επιτυχημένο πρότυπο του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου. Η «Κύρωση Σύμβασης Δωρεάς μεταξύ του Κοινωφελούς Ιδρύματος “ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ”, του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου (Ω.Κ.Κ.) και του Ελληνικού Δημοσίου» ψηφίστηκε (27 Σεπτεμβρίου 2018)  με ευρεία πλειοψηφία και τη στήριξη των ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ, ΝΔ, Δημοκρατικής Συμπαράταξης, και Ποταμιού.